برخی از مشاهیر آذربایجان و تبریز (قسمت دوم) از مهندس فرهاد صفری

علامه محمدتقی جعفری

تولد: 1304 شمسی - تبریز
وفات: 25 آبان 1377 شمسی
استاد علامه محمد تقي جعفري، فقیه و فیلسوف مشهور، پس از تحصيلات عاليه علوم اسلامي در شهر تبريز، تهران، قم و نجف اشرف در محضر آيات عظام، ميرزا فتاح شهيدي، شيخ محمدرضا تنكابني، شيخ كاظم شيرازي، سيد عبدالهادي شيرازي، سيد ابوالقاسم خويي و سيد محسن حكيم كسب فيض نمود. تا حال حاضر بيش از هشتاد اثر از آثار استاد به طبع رسيده است که از آثار برجسته ايشان شرح و تفسير بر نهج‌البلاغه مي باشد كه 27 جلد آن به زبان فارسي چاپ و منتشر شده است. چاپ بعضي از آثار ایشان همچون شرح مثنوي در 15 جلد تجديد گرديده و تحت نظارت ايشان و طي 12 سال كامل‌ترين كشف الابيات مثنوي مولوي در 4 جلد منتشر شده است.
    

علامه عبدالحسین امینی
(صاحب الغدیر)

تولد: 1281 شمسی - سراب
وفات: 12 تیر 1349 شمسی
شيخ عبدالحسين امينی در اوان جوانی و زمانی که هنوز چند دهه باقی بود تا کتاب "الغدير" را به رشته تحرير درآورد، از علمای بزرگ و مراجع رده اول اجازه اجتهاد و اجازه روايت دريافت داشت. او در پاکی عمل و اخلاق اسلامی و صلاح نفس نيز عالمی بود برجسته و ربانی که کمتر کسی بدين مرحله رسيده است. علامه بزرگ سفرهای بسياری انجام داد و در اين سفرها حقايق شيعه را باز می گفت و در پی ايجاد يک اتحاد واقعی و راستين بين مسلمانان بود و چيزی که او را در اين کار بسيار ياری می رساند خطابت و سخنرانی بی نظير او بود. يکی از عمده‌ترين دلائل تأليف کتاب "الغدير" ارادت علامه به علی بن ابيطالب(ع) بود او شيفته دريای بيکران ولايت بود و چنان در اين دريای بيکران غوطه ور شد که خيال و اهداف ديگری برايش باقی نماند.
    

علامه سید محمدحسین طباطبایی

تولد: 1281 شمسی - تبریز
وفات: 24 آبان 1360 شمسی
سيدمحمدحسين طباطبايي پس از گذراندن دوره‌های مقدماتی علوم دینی راهي نجف اشرف شد و دوره‌هاي عالي علوم مختلف اسلامي را از برجسته‌ترين اساتيد آن عصر فراگرفت. علامه در سال 1314 شمسي با گنجينه‌اي از دانش و خرد به زادگاهش بازگشت و در حدود ده سال اقامت در آن ديار، به تأمل و مراقبه و تأليف آثاري چند پرداخت. در 1325 در پي ناآرامي‌هاي جنگ جهاني دوم، رهسپار حوزه علميه قم شد و مرحله‌اي نو و پربرکت، هرچند دشوار، از زندگي را با تدريس و تحقيق و تأليف آغاز کرد که تا پايان عمرش ادامه يافت. بي‌شک مهم‌ترين اثر علامه طباطبايي و به اعتقاد برخي مهم‌ترين اثر شيعي در قرن چهارده هجري قمري، کتاب بيست جلدي الميزان في تفسير القرآن است که گنجينه‌اي از علوم و معارف مختلف عقلي، نقلي و معنوي است.


سیدعلی آقا قاضی تبریزی

تولد: 1285 قمری - تبریز
وفات: 1366 قمری - نجف
حاج سید علی آقا قاضی فرزند حاج سید حسین قاضی، پس از تحصیل علوم ادبی و دینی در تبریز، در سن 28 سالگی به نجف اشرف مشرف شد و تا آخر عمر آن جا را موطن اصلی خویش قرار داد. او پس از اقامت در نجف اشرف، تحصیلات حوزوی خود را نزد اساتیدی از جمله فاضل شربیانی، شیخ محمد مامقانی، شیخ فتح الله شریعت، آخوند خراسانی و... ادامه داد و سرانجام کوشش های خستگی ناپذیرش در راه کسب علم، کمال و دانش، در سن 27 سالگی به ثمر نشست و این جوان بلند همت در عنفوان جوانی به درجه اجتهاد رسید. میرزا علی آقا قاضی پس از سال‌ها تدریس معارف اسلامی، در روز دوشنبه چهارم ماه ربیع المولود سال 1366 قمری مطابق هفتم بهمن ماه در نجف اشرف وفات کرد و در وادی السلام نزد پدر خود دفن شد.
    

میرزا جواد آقا ملکی تبریزی

آيت الله حاج ميرزا آقا ملکي تبريزي در خانواده اي با تقوا و پارسا در تبريز به دنيا آمد. حاج ميرزا جواد آقا در آن هنگام که به تحصيل علوم اسلامي در نجف مشغول بود از تربيت و اصلاح خويش غافل نبود و به تهذيب نفس نيز اهتمام نمود و آن را سرلوحه زندگي خويش قرار داد. او پس از عمري خدمت به شرع مطهر و پرتو افشاني در حوزه‌هاي علميه نجف، تبريز و قم و تربيت شاگرداني صاحب‌کمال و تأليف کتبي گران‌سنگ چون اسرار الصلاه، رساله لقاء الله و المراقبات و رسيدن به آرزوي ديرينه خود که فتح قله معرفت و توحيد بوده در يازدهم ذي الحجه 1343 قمري مصادف با عيد قربان در حدود سن 65 سالگي در شهر مقدس قم رحلت کرد و پس از غسل و نماز، در قبرستان شيخان قم به خاک سپرده شد.
    

شهید آیت‌الله قاضی طباطبایی
(اولین شهید محراب)

تولد: 1292 شمسی
وفات: 10 آبان 1358 شمسی
آيت‌الله سيد محمدعلي قاضي طباطبايي مراحل تحصیل علوم دینی را تا مرتبه اخذ اجازه اجتهاد در تبریز، قم و نجف گذراند. او در دوران مرجعيت و زعامت حضرت امام خميني(ه) تنها نماينده تام الاختيار ايشان در تبريز بوده و بعد از پيروزي انقلاب از طرف امام به سمت امام جمعه تبريز منصوب شد و اولين نماز جمعه را در اين شهر بزرگ برپا کرد. او همچنين کميته‌هاي انقلاب اسلامي آذربايجان‌شرقي و غربي را تشکيل داد. شهید قاضی در روز عید قربان سال 58، بعد از اقامه‌ نماز مغرب و عشاء در راه مراجعت به منزل توسط عوامل گروه فرقان در خيابان مورد اصابت گلوله‌هاي ناجوانمردانه قرار گرفت و به دليل جراحات وارده به شهادت در راه اسلام نايل شد.
 

شهید آیت‌الله سید اسدالله مدنی

تولد: 1293 شمسی (دهخوارقان آذرشهر)
وفات: 20 شهریور 1360 شمسی
سید اسدالله مدنی پس از تحصیل علوم دینی در تبریز و قم به نجف اشرف مهاجرت کرد و در اندك زمان، جزو اساتيد معروف حوزة علمية نجف به شمار آمد. او مبارزة سياسي و اجتماعي خود را از دوران تحصيل در شهر قم آغاز كرد و پس از به ثمر رسيدن قيام خونين ملت ايران به رهبري امام خميني، فصل ديگري از مبارزات خود را براي حفظ و حراست و پاسداري از انقلاب شكوهمند اسلامي آغاز كرد. آيت‌الله مدني، در سر و سامان دادن به اوضاع سياسي و اجتماعي تبريز تلاش مخلصانه‌اي كرد و پس از شهادت آیت‌الله قاضی طباطبایی امام جمعه تبریز، به نمايندگي حضرت امام(ره) و امامت جمعه شهر تبريز منصوب شد. او در تقويت روحيه رزمندگان اسلام نقش بسزايي داشتند و با شركت خود در جبهه نبرد و حضور در كنار سپاهيان اسلام و شركت در مجالس دعا و نيايش آنان، مشوق براي رزمندگان اسلام بود. آیت‌الله مدنی سرانجام در بيستم شهريور 1360 پس از اتمام خطبه‌هاي نماز جمعه، به دست منافقي كوردل و با انفجار نارنجك به شهادت رسید.
 

شهيد مهدي باكري

تولد: 1333 شمسی - میاندوآب
شهادت: 25 بهمن 1363 شمسی- عملیات بدر
مهدی باکری که در یك خانواده مذهبی و باایمان متولد شده بود، پس از طی تحصیلات ابتدایی و متوسطه در ارومیه، در دوره دبیرستان (همزمان با شهادت برادرش علی باكری به دست دژخیمان ساواك) وارد جریانات سیاسی شد. بعد از پیروزی انقلاب و به دنبال تشكیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عضویت این نهاد در آمد و در سازماندهی و استحكام سپاه ارومیه نقش فعالی را ایفا كرد. همزمان با خدمت در سپاه، به مدت 9 ماه با عنوان شهردار ارومیه نیز خدمات ارزنده‌ای را از خود به یادگار گذاشت. او در مدت مسئولیتش به عنوان فرمانده عملیات سپاه ارومیه تلاش های گسترده‌ای را در برقراری امنیت و پاكسازی منطقه از لوث وجود وابستگان و مزدوران شرق و غرب انجام داد و پس از شروع جنگ تحمیلی، راهی جبهه‌ها شد. این فرمانده دلاور در عملیات بدر در حالی كه رزمندگان لشكر عاشورا را در شرق دجله از نزدیك هدایت می كرد، در نبردی دلیرانه، براثر اصابت تیر مستقیم مزدوران عراقی، ندای حق را لبیك گفت و به لقای معشوق نایل گردید. هنگامی كه پیكر مطهرش را از طریق آب های هورالعظیم انتقال می‌دادند، قایق حامل پیكر وی، مورد هدف آرپی‌جی دشمن قرار گرفت و قطره ناب وجودش به دریا پیوست.
 

شهيد حمید باكري

تولد: 1334 شمسی - ارومیه
شهادت: 6 اسفند 1362 شمسی - عملیات خیبر
حمید باکری در دوران نوجوانی به علت شهادت برادر بزرگش علی -به دست رژیم خونخوار شاهنشاهی- با مسائل سیاسی و فساد دستگاه پهلوی آشنا شد و به همراه برادرش مهدی فعالیت موثر خود را علیه رژیم آغاز کرد. او با فرمان امام مبنی بر تشکیل ارتش بیست میلیونی مسئول تشکیل و سازماندهی بسیج ارومیه شد ودر این مورد نقش فعالانه و موثری ایفا نمود. با شروع جنگ تحمیلی به جبهه آبادان شتافت و در عملیات والفجر یک مجروح شد. در عملیات فاتحانه خیبر با اولین گروه پیشتاز که قبل از شروع عملیات بایستی مخفیانه در عمق دشمن پیاده می‌شدند و مراکز حساس نظامی را به تصرف در می‌آوردند، عازم شد و در ساعت 11 شب چهارشنبه 3 اسفند 62 شروع عملیات خیبر بود که با بی سیم خبر تصرف پل مجنون (که به افتخارش پل حمید نامیده شد)در عمق 60 کیلومتری عراق را اطلاع داد. این عمل قهرمانانه فرمانده و بسیجی‌های شجاعش ضمانتی در موفقیت این قسمت از عملیات بود. حمید باکری عاقبت با دو روز جنگ شجاعانه در مقابل انبوه نیروهای زرهی دشمن، در همان‌جا به لقاء‌الله پیوسته و به آرزوی دیرینه‌اش دیدار سرور شهیدان امام حسین (علیه السلام ) نایل آمد .


شهيد حسن شفیع‌زاده

تولد: 1336 شمسی - تبریز
شهادت: 8 اردیبهشت 1366 شمسی - عملیات کربلا 10
حسن شفیع زاده تحت تربیت پدر و مادری مؤمن، متدین و مقلد امام پرورش یافت و از همان كودكی عشق خدمتگزاری به آستان شهید پرور حضرت اباعبدالله(ع) در عمق وجودش ریشه دوانید. او  با شور وصف ناپذیری در روزهای سرنوشت ساز 21 و 22 بهمن ماه 1357 تلاش می كرد و برای به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی از هیچ كوششی فروگذار نبود. شفیع زاده بعدها به دنبال تشكیل سپاه، در پی‌ریزی اولین هسته های مسلح سپاه فعال بود و هنگامی كه به همراه  شهید باكری  در سپاه ارومیه انجام وظیفه می كرد به عنوان مسئول عملیات برای ایجاد امنیت آن منطقه، در درگیری های متعدد برای سركوبی گروه های فاسد تلاش شبانه روزی نمود. با شروع جنگ تحمیلی و محاصره آبادان، با یك دسته خمپاره انداز كه تحت مسئولیت شهید باكری اداره می شد به جبهه های جنوب شتافت. شهید شفیع زاده در منطقه عملیاتی كربلای 10 در شمالغرب (منطقه عمومی ماووت) در حالی كه عازم خط مقدم جبهه بود، خودروی وی مورد اصابت تركش گلوله توپ دشمن قرا گرفت و به آرزوی دیرینه خود نایل شد و به دیدار معشوق شتافت .
    

شهيد مرتضی یاغچیان

تولد: 1335 شمسی - تبریز
شهادت: 1362 شمسی - عملیات خیبر
مرتضی یاغچیان در دوران خدمت سربازی در رژیم پهلوی، به دنبال فرمان امام خميني (ره) مبني بر فرار سربازها از پادگان‌ها ، از پادگان گريخت و در تظاهرات و عمليات عليه رژيم شركت جست. او پس از پيروزي انقلاب اسلامي، از اولين افرادي بود كه به عضويت سپاه تبريز درآمد و از آغاز در مسئوليت‌هاي مهم به انجام وظيفه پرداخت. در شهريور 1359، با شروع جنگ ، راهي جبهه شد و در طي جنگ دچار تحول روحي عظيمي شد. پنج بار مجروح شد ولي هيچ كدام از مجروحيت‌ها باعث نشد تا جبهه را رها كند. در عمليات خيبر در پی شهادت حمید باکری، مهدي باكري به خاطر سختي عمليات و پاتكهاي مكرر دشمن از مرتضي ياغچيان خواست در مقابل حملات ايستادگي نمايد و ياغچيان نيز با رشادت در مقابل حمله دشمن پايداري كرد. شهادت مرتضي ياغچيان را با بي سيم به مهدي باكري خبر دادند. پيكر شهيد ياغچيان پس از عمليات در منطقه جا ماند و تا سال 1375 مفقودالاثر بود تا اينكه در اين سال در پي جستجوي گروه هاي تفحص ، بقاياي پیکرش كشف شد و در وادي رحمت تبريز آرام گرفت.
    

شهيد علی تجلایی

تولد: 1338 شمسی - تبریز
شهادت: 25 اسفند 1363 - عملیات بدر
علی تجلایی از سال 1356 فعالیت‌های مبارزاتی خود را آغاز نموده، پس از مدتی توسط ساواک دستگیر شد. در سال 1358 وارد سپاه پاسداران شد و به عنوان مربی آموزش پادگان سید الشهدا (ع) انجام وظیفه نمود. برای مبارزه با نیروهای ضد انقلاب به کردستان رفته، سپس در مهاجرت به افغانستان، اولین مرکز آموزش فرماندهی مجاهدین افغانی را در داخل کشور افغانستان تأسیس نمود. با شروع جنگ تحمیلی به ایران بازگشت و در نبرد دهلاویه و حماسه سوسنگرد با عنوان فرمانده عملیات و معاون عملیاتی سپاه شرکت کرد. در طول سالهای جنگ تحمیلی و در جبهه‌های پیرانشهر در عملیاتهای بسیاری شرکت نمود و مسئولیتهای مختلفی را بر عهده گرفت. او به عنوان مسئول طرح و عملیات قرارگاه خاتم (ص) در شرق دجله و در عملیات بدر، بر اثر اصابت تیر به ناحیه قلب، به ملکوت سرخ شهادت رسید.


جبار باغچه بان

تولد: 1264 شمسی- ایروان (قفقاز)
وفات: 4 آذر 1345 شمسی
باغچه‌بان مبدع روش آموزش ناشنوايان در ايران و پايه‌گذار آموزش و پرورش پيش از دبستان و از پيشگامان فرهنگ و ادبيات کودكان است. پدر و جد وي از اهالي تبريز بودند. باغچه‌بان تعليم و تربيت زنان و كودكان را مهم مي‌شمرد و به رغم مخاطرات موجود، پنهاني به تدريس سرِخانة دختران مي‌پرداخت. از اولين آثار او براي كودكان داستانهاي منظوم « قيزيللي ياپراق» (برگ زراندود) و «بايرامچيليق» (مژده‌رساني عيد) است. همچنين در روش‌هاي تدريس خواندن و نوشتن و آموزش ناشنوايان، سيزده اثر از وي منتشر شده‌است. آثار او به زبان تركي بالغ بر دوازده كتاب است كه از آن ميان، ترجمة رباعيات خيام، به نام رباعيات آذري خيام، ارزش خاصي دارد. رباعيات باغچه‌بان، كه در 1337 به چاپ رسيد، آيينة افكار و فلسفة زندگي اوست.
    

پروفسور رحيم رحمان‌زاده

پروفسور رحیم رحمان‌زاده پایه گذار جراحی مدرن ارتوپدی و تروماتیک ارتوپدی در سطح بین‌المللی و رئیس مرکز بین‌المللی جراحی مفاصل و استخوان برلین، اصالتاً آذربایجانی و متولد شهرستان شبستر است. وی در ۱۸ سالگی به ترکیه رفت و تحصیلات پزشکی عمومی خود را در استانبول ترکیه گذراند. پس از آن برای تکمیل تحصیلات تخصصی خود در رشته جراحی عمومی و جراحی تصادفات ارتوپدی راهی آلمان شد. رحمان زاده در دانشگاه ماینز به مقام پروفسوری نایل آمد و از سال ۱۹۷۳ ریاست کرسی جراحی دانشگاه برلین را برعهده گرفت. او به عنوان پایه گذار جراحی مدرن ارتوپدی ، تکنیک‌های جراحی خاص در این رشته را ابداع کرد. پروفسور رحمان زاده درحال حاضر به عنوان پرزیدنت سمینارهای اروپایی و جهانی مقام پرزیدنتی جمعیت جراحان ارتوپدی تصادفات و سوانح ، جمعیت جراحان پلاستیک آلمان و جمعیت جراحان عمومی این کشور را نیز برعهده دارد. این همه در حالی است که تاکنون هیچ تبعه خارجی موفق نشده است به این مدارج علمی در کشور آلمان دست یابد.
 

پروفسور محسن هشترودي

تولد: 1286 شمسی - تبریز
وفات: 13 شهریور 1355 شمسی - تهران
محسن هشترودی از ریاضی‌دانان معاصر ایران بود که در مدرسه دارالفنون در تهران تحصیل، و مدرک دکترای خود را در ریاضیات از دانشگاه سوربن در فرانسه دریافت کرد. پس از بازگشت به تهران، مقام استادی دانشسرای عالی، ریاست دانشگاه تبریز و ریاست دانشکده علوم دانشگاه تهران را عهده‌دار بود. پروفسور هشترودی مهارت زیادی در بیان اصول و پدیده‌های علمی و فناوری‌های جدید به زبان ساده داشت و با نوشته‌ها و سخنرانی‌های خود می‌توانست با قشر بزرگی از جامعه ارتباط برقرار کند و مفاهیم اصلی دانش و فناوری را به آنان منتقل نماید. تخصص پروفسور هشترودی در زمینه هندسه دیفرانسیل بود. مهمترین اثر علمی نگاشته شده توسط محسن هشترودی، پایان‌نامه دکترای او در زمینه هندسه دیفرانسیل است، که در آن یکی از مدل‌های ریاضی استادش (کارتان) را تعمیم داد که امروزه به نام «اتصال هشترودی» شناخته می‌شود. جدای از پژوهش علمی، پروفسور هشترودی به عنوان یک متفکر منتقد و ریاضیدان نامدار ایرانی، دارای اهمیت نمادین و شخصیتی اثرگذار در جامعه علمی معاصر ایران بوده است.

 
میرزا حسن رشديه

میرزا حسن تبریزی (۱۲۳۰ تبریز - ۱۳۲۳ قم) مشهور به رشدیه از پیشقدمان نهضت فرهنگی ایران در سده قبل بود. وی نخستین موسس مدارس جدید در تبریز و تهران بود، او را پدر فرهنگ جدید ایران نامیده‌اند. حاجی میرزا حسن رشدیه با توصیه و مشورت پدرش که از روحانیان بود تصمیم گرفت که به جای رفتن به نجف و خواندن درس طلبگی روانه استانبول و مصر و بیروت گردد و آموزگاری نوین را یاد بگیرد. او به بیروت رفت و در آن جا سبک نوین آموزش الفبا و دروس جدید مانند حساب و هندسه و تاریخ و جغرافیا را آموخت.  وی تالیفات متعدد دارد از جمله: بدایةالتعلیم، نهایةالتعلیم، وطن دیلی (به ترکی آذربایجانی)، تاریخ شفاهی، شرعیات ابتدایی، جغرافیای شفاهی.
    

محمدعلی تربیت

میرزا محمدعلی خان تربیت (۶ خرداد ۱۲۵۶، نوبر تبریز - ۲۷ دی ۱۳۱۸) روزنامه‌نگار و دولت‌مرد ایرانی، مؤسس کتابخانه تربیت، از آزادی‌خواهان و روشنفکران آذربایجان و از فعالان انقلاب مشروطه. تربیت در هشتمین دورۀ مجلس شورای ملی (۱۳۰۹)  به نمایندگی از طرف مردم تبریز انتخاب شد و در دوره‌های نهم تا دوازدهم نیز همین مقام را داشت. محمدعلی تربیت در ۲۷ دی ۱۳۱۸ در تهران درگذشت.
 

پروفسور محمود آخوندی

تولد: 1312 شمسی - اهر
محمود آخوندی نخستین پروفسور حقوقی ایران است و جایگاه او در « حقوق » ایران زمین یکتاست. نظرات او نوین و نقدهایش علمی است. در اغلب رخدادهای مرتبط با حقوق شهروندی، نشریات معتبر نظرات او را منعکس می کنند.اثر معتبر و معروف او به نام « آیین دادرسی کیفری » کتاب اول « حقوق » است. پروفسور آخوندی دکترای حقوق خود را از دانشگاه سوئیس اخذ کرده و سوابق علمی و اجرایی پربار و درخشانی دارد.

 
استاد سید محمد حسین بهجت تبریزی
(شهریار)

تولد: 1285 شمسی - روستای خشکناب
وفات: 27 شهریور 1367 شمسی
سيد محمد حسين بهجت تبريزي در روستاي خشکناب در بخش قره چمن آذربايجان متولد شد. پدرش حاجي مير آقا خشکنابي و از وکلاي مبرز و مردي فاضل و خوش محاوره و از خوش نويسان دوره خود و کريم الطبع بود. او در اوايل شاعري بهجت تخلص ميکرد و بعداْ دوباره با فال حافظ تخلص خواست که دوبيت شاهد از ديوان آمد و خواجه تخلص او را شهريار تعيين کرد. او تحصيلات خود را در مدرسه متحده و فيوضات و متوسطه تبريز و دارالفنون تهران گذراند و تا کلاس آخر مدرسه طب تحصيل کرد و به مدارج بالايي دست يافت. استاد شهريار پس از هشتاد و سه سال زندگي شاعرانه پربار و افتخار در ۲۷ شهريور ماه ۱۳۶۷ به ملکوت اعلي پيوست و پيکرش در مقبره الشعراي تبريز که مدفن بسياري از شعرا و هنرمندان آن ديار است به خاک سپرده شد.


پروین اعتصامی

پروين اعتصامی شاعر گرانمايه ايران در سال 1285 خورشيدی در تبريز تولد يافت. ادبيات فارسی و عربی را با مهارت هر چه تمام در نزد پدر آموخت. استعداد و قريحه لبريز او از هفت سالگی بروز کرد. اين شاعر معاصر با آن که از وی دعوت شد با طبعی بلند ورود به دربار را نپذيرفت و مدال وزارت معارف ايران را رد کرد. اشعار وی بيشتر در مورد مسايل اجتماعی و ظلم و بيداد شاهان و فقر عمومی می باشد. پروین در سال 1320 و در سن 35 سالگي، رخ در نقاب خاک کشيد.
    

سید ابوالقاسم نباتي

نباتی زاده سال ۱۱۹۱ هجری در روستای اوشتبین از توابع شهرستان جلفا است. او حدود هفتاد سال عمر کرد و درسال ۱۲۶۲ هجری درگذشت. او شاعری عارف و استادی ماهر است که هم‌تراز غزلیات حافظ و رباعیات خیام شعر سروده است. جمع اشعار به‌جامانده از نباتی به پنج هزار بیت بالغ می‌گردد که تقریبا نصف آن فارسی و نصف دیگر ترکی است. اشعار نباتی در جمهوری آذربایجان و قفقاز و ترکیه و ایران طرفداران بسیاری دارد.

 
صائب ‌تبریزی

پدر صائب‌ از کسانی است که در سال‌ 1017 كه‌ شاه‌ عباس‌ به‌تبريز آمده‌ طبق‌ دستور او از تبريز كوچيد و در عباس‌آباد اصفهان‌ ساكن‌ گرديد. صائب‌ از ايام‌ كودكی در اصفهان‌ تحصيل‌ علوم‌ گوناگون‌را وجهة‌ همت‌ خود قرار داد و مدارج‌ عالی كمالات‌ را طي‌نمود و آثار پربهایی به‌ فارسی و تركی از خود به‌ يادگارگذاشت.


اوحدی مراغه‌ای

رکن الدین ابولحسن مراغی مشهور به اوحدی مراغه‌ای عارف و شاعر پارسی‌گوی نامدار و صاحب مثنوی معروف جام جم، در مراغه زاده شد. او معاصر ایلخان مغول سلطان ابوسعید بود و آرامگاه او نیز در مراغه در میان باغ سرسبزی واقع شده‌است.
    

شیخ محمود شبستری

شيخ سعدالدين محمود بن امين الدين عبدالکريم بن يحيي شبستري از عرفا و شعراي نامي قرن هفتم و هشتم هجري است. او در قرن 7 و 8 هجری و در عصر حکومت ایخلخانان می‌زیسته است. شبستری در سال ۷۲۰ هجری در ۳۳ سالگي وفات يافته و در شبستر مدفون شد.
 

همام‌ تبریزی

قدوه‌العلماء و المشايخ‌ همام‌ الدين‌ محمد تبريزی ازمفاخر ساحت‌ ادبيات‌ آذربايجان‌ است که از منصب‌ و مال‌ به‌ كلي‌اعراض‌ نموده‌ و در سال 714 هجری در سن 116 سالگی بدرود حيات‌ گفت‌. همام‌ درمقبرة‌الشعرای تبريز به‌ خاك‌ سپرده‌ شده‌ است‌.
 

حکیم قطران تبريزي

قطران‌ در قرية‌ شادباد تبريز پا به‌ عرصة‌ هستی نهاد و در تبريز به‌ تحصيل‌ علم‌ و كمالات‌ همّت‌ ‌گماشت. اين‌ حكيم‌ و عارف‌ نامی به‌ سال‌ 465 از دار فانی رخت‌ بربست و‌ در مقبرة‌الشعرای سرخاب‌ تبريز مدفون‌ است‌.

برخی از مشاهیر آذربایجان و تبریز از مهندس فرهاد صفری

جبار باغچه بان

تولد: ۱۲۶۴ شمسی- ایروان (قفقاز)

وفات: ۴ آذر ۱۳۴۵ شمسی

باغچه‌بان مبدع روش آموزش ناشنوایان در ایران و پایه‌گذار آموزش و پرورش پیش از دبستان و از پیشگامان فرهنگ و ادبیات کودکان است. پدر و جد وی از اهالی تبریز بودند. باغچه‌بان تعلیم و تربیت زنان و کودکان را مهم می‌شمرد و به رغم مخاطرات موجود، پنهانی به تدریس سرِخانة دختران می‌پرداخت. از اولین آثار او برای کودکان داستانهای منظوم « قیزیللی یاپراق» (برگ زراندود) و «بایرامچیلیق» (مژده‌رسانی عید) است.

همچنین در روش‌های تدریس خواندن و نوشتن و آموزش ناشنوایان، سیزده اثر از وی منتشر شده‌است. آثار او به زبان ترکی بالغ بر دوازده کتاب است که از آن میان، ترجمة رباعیات خیام، به نام رباعیات آذری خیام، ارزش خاصی دارد. رباعیات باغچه‌بان، که در ۱۳۳۷ به چاپ رسید، آیینة افکار و فلسفة زندگی اوست.

—————————————————————————————————————————

پروفسور رحیم رحمان‌زاده

پروفسور رحیم رحمان‌زاده پایه گذار جراحی مدرن ارتوپدی و تروماتیک ارتوپدی در سطح بین‌المللی و رئیس مرکز بین‌المللی جراحی مفاصل و استخوان برلین، اصالتاً آذربایجانی و متولد شهرستان شبستر است.

وی در ۱۸ سالگی به ترکیه رفت و تحصیلات پزشکی عمومی خود را در استانبول ترکیه گذراند. پس از آن برای تکمیل تحصیلات تخصصی خود در رشته جراحی عمومی و جراحی تصادفات ارتوپدی راهی آلمان شد.

رحمان زاده در دانشگاه ماینز به مقام پروفسوری نایل آمد و از سال ۱۹۷۳ ریاست کرسی جراحی دانشگاه برلین را برعهده گرفت. او به عنوان پایه گذار جراحی مدرن ارتوپدی ، تکنیک‌های جراحی خاص در این رشته را ابداع کرد.

پروفسور رحمان زاده درحال حاضر به عنوان پرزیدنت سمینارهای اروپایی و جهانی مقام پرزیدنتی جمعیت جراحان ارتوپدی تصادفات و سوانح ، جمعیت جراحان پلاستیک آلمان و جمعیت جراحان عمومی این کشور را نیز برعهده دارد. این همه در حالی است که تاکنون هیچ تبعه خارجی موفق نشده است به این مدارج علمی در کشور آلمان دست یابد.

—————————————————————————————————————————

پروفسور محسن هشترودی

تولد: ۱۲۸۶ شمسی – تبریز

وفات: ۱۳ شهریور ۱۳۵۵ شمسی – تهران

محسن هشترودی از ریاضی‌دانان معاصر ایران بود که در مدرسه دارالفنون در تهران تحصیل، و مدرک دکترای خود را در ریاضیات از دانشگاه سوربن در فرانسه دریافت کرد. پس از بازگشت به تهران، مقام استادی دانشسرای عالی، ریاست دانشگاه تبریز و ریاست دانشکده علوم دانشگاه تهران را عهده‌دار بود.

پروفسور هشترودی مهارت زیادی در بیان اصول و پدیده‌های علمی و فناوری‌های جدید به زبان ساده داشت و با نوشته‌ها و سخنرانی‌های خود می‌توانست با قشر بزرگی از جامعه ارتباط برقرار کند و مفاهیم اصلی دانش و فناوری را به آنان منتقل نماید.

تخصص پروفسور هشترودی در زمینه هندسه دیفرانسیل بود. مهمترین اثر علمی نگاشته شده توسط محسن هشترودی، پایان‌نامه دکترای او در زمینه هندسه دیفرانسیل است، که در آن یکی از مدل‌های ریاضی استادش (کارتان) را تعمیم داد که امروزه به نام «اتصال هشترودی» شناخته می‌شود. جدای از پژوهش علمی، پروفسور هشترودی به عنوان یک متفکر منتقد و ریاضیدان نامدار ایرانی، دارای اهمیت نمادین و شخصیتی اثرگذار در جامعه علمی معاصر ایران بوده است.

—————————————————————————————————————————

میرزا حسن رشدیه

میرزا حسن تبریزی (۱۲۳۰ تبریز – ۱۳۲۳ قم) مشهور به رشدیه از پیشقدمان نهضت فرهنگی ایران در سده قبل بود. وی نخستین موسس مدارس جدید در تبریز و تهران بود، او را پدر فرهنگ جدید ایران نامیده‌اند.

حاجی میرزا حسن رشدیه با توصیه و مشورت پدرش که از روحانیان بود تصمیم گرفت که به جای رفتن به نجف و خواندن درس طلبگی روانه استانبول و مصر و بیروت گردد و آموزگاری نوین را یاد بگیرد.

او به بیروت رفت و در آن جا سبک نوین آموزش الفبا و دروس جدید مانند حساب و هندسه و تاریخ و جغرافیا را آموخت.  وی تالیفات متعدد دارد از جمله: بدایةالتعلیم، نهایةالتعلیم، وطن دیلی (به ترکی آذربایجانی)، تاریخ شفاهی، شرعیات ابتدایی، جغرافیای شفاهی.

—————————————————————————————————————————

محمدعلی تربیت

میرزا محمدعلی خان تربیت (۶ خرداد ۱۲۵۶، نوبر تبریز – ۲۷ دی ۱۳۱۸) روزنامه‌نگار و دولت‌مرد ایرانی، مؤسس کتابخانه تربیت، از آزادی‌خواهان و روشنفکران آذربایجان و از فعالان انقلاب مشروطه.

تربیت در هشتمین دورۀ مجلس شورای ملی (۱۳۰۹)  به نمایندگی از طرف مردم تبریز انتخاب شد و در دوره‌های نهم تا دوازدهم نیز همین مقام را داشت. محمدعلی تربیت در ۲۷ دی ۱۳۱۸ در تهران درگذشت.

—————————————————————————————————————————

پروفسور محمود آخوندی

تولد: ۱۳۱۲ شمسی – اهر

محمود آخوندی نخستین پروفسور حقوقی ایران است و جایگاه او در « حقوق » ایران زمین یکتاست. نظرات او نوین و نقدهایش علمی است. در اغلب رخدادهای مرتبط با حقوق شهروندی، نشریات معتبر نظرات او را منعکس می کنند.

اثر معتبر و معروف او به نام « آیین دادرسی کیفری » کتاب اول « حقوق » است. پروفسور آخوندی دکترای حقوق خود را از دانشگاه سوئیس اخذ کرده و سوابق علمی و اجرایی پربار و درخشانی دارد.

—————————————————————————————————————————

استاد سید محمد حسین بهجت تبریزی

(شهریار)

تولد: ۱۲۸۵ شمسی – روستای خشکناب

وفات: ۲۷ شهریور ۱۳۶۷ شمسی

سید محمد حسین بهجت تبریزی در روستای خشکناب در بخش قره چمن آذربایجان متولد شد. پدرش حاجی میر آقا خشکنابی و از وکلای مبرز و مردی فاضل و خوش محاوره و از خوش نویسان دوره خود و کریم الطبع بود.

او در اوایل شاعری بهجت تخلص میکرد و بعداْ دوباره با فال حافظ تخلص خواست که دوبیت شاهد از دیوان آمد و خواجه تخلص او را شهریار تعیین کرد. او تحصیلات خود را در مدرسه متحده و فیوضات و متوسطه تبریز و دارالفنون تهران گذراند و تا کلاس آخر مدرسه طب تحصیل کرد و به مدارج بالایی دست یافت.

استاد شهریار پس از هشتاد و سه سال زندگی شاعرانه پربار و افتخار در ۲۷ شهریور ماه ۱۳۶۷ به ملکوت اعلی پیوست و پیکرش در مقبره الشعرای تبریز که مدفن بسیاری از شعرا و هنرمندان آن دیار است به خاک سپرده شد.

—————————————————————————————————————————

پروین اعتصامی

پروین اعتصامی شاعر گرانمایه ایران در سال ۱۲۸۵ خورشیدی در تبریز تولد یافت. ادبیات فارسی و عربی را با مهارت هر چه تمام در نزد پدر آموخت. استعداد و قریحه لبریز او از هفت سالگی بروز کرد.

این شاعر معاصر با آن که از وی دعوت شد با طبعی بلند ورود به دربار را نپذیرفت و مدال وزارت معارف ایران را رد کرد.

اشعار وی بیشتر در مورد مسایل اجتماعی و ظلم و بیداد شاهان و فقر عمومی می باشد. پروین در سال ۱۳۲۰ و در سن ۳۵ سالگی، رخ در نقاب خاک کشید.

—————————————————————————————————————————

سید ابوالقاسم نباتی

نباتی زاده سال ۱۱۹۱ هجری در روستای اوشتبین از توابع شهرستان جلفا است. او حدود هفتاد سال عمر کرد و درسال ۱۲۶۲ هجری درگذشت.

او شاعری عارف و استادی ماهر است که هم‌تراز غزلیات حافظ و رباعیات خیام شعر سروده است. جمع اشعار به‌جامانده از نباتی به پنج هزار بیت بالغ می‌گردد که تقریبا نصف آن فارسی و نصف دیگر ترکی است. اشعار نباتی در جمهوری آذربایجان و قفقاز و ترکیه و ایران طرفداران بسیاری دارد.

—————————————————————————————————————————

صائب ‌تبریزی

پدر صائب‌ از کسانی است که در سال‌ ۱۰۱۷ که‌ شاه‌ عباس‌ به‌تبریز آمده‌ طبق‌ دستور او از تبریز کوچید و در عباس‌آباد اصفهان‌ ساکن‌ گردید.

صائب‌ از ایام‌ کودکی در اصفهان‌ تحصیل‌ علوم‌ گوناگون‌را وجهة‌ همت‌ خود قرار داد و مدارج‌ عالی کمالات‌ را طی‌نمود و آثار پربهایی به‌ فارسی و ترکی از خود به‌ یادگارگذاشت.

—————————————————————————————————————————

اوحدی مراغه‌ای

رکن الدین ابولحسن مراغی مشهور به اوحدی مراغه‌ای عارف و شاعر نامدار و صاحب مثنوی معروف جام جم، در مراغه زاده شد.

او معاصر ایلخان مغول سلطان ابوسعید بود و آرامگاه او نیز در مراغه در میان باغ سرسبزی واقع شده‌است.

—————————————————————————————————————————

شیخ محمود شبستری

شیخ سعدالدین محمود بن امین الدین عبدالکریم بن یحیی شبستری از عرفا و شعرای نامی قرن هفتم و هشتم هجری است.

او در قرن ۷ و ۸ هجری و در عصر حکومت ایخلخانان می‌زیسته است. شبستری در سال ۷۲۰ هجری در ۳۳ سالگی وفات یافته و در شبستر مدفون شد.

—————————————————————————————————————————

همام‌ تبریزی

قدوه‌العلماء و المشایخ‌ همام‌ الدین‌ محمد تبریزی ازمفاخر ساحت‌ ادبیات‌ آذربایجان‌ است که از منصب‌ و مال‌ به‌ کلی‌اعراض‌ نموده‌ و در سال ۷۱۴ هجری در سن ۱۱۶ سالگی بدرود حیات‌ گفت‌.

همام‌ درمقبرة‌الشعرای تبریز به‌ خاک‌ سپرده‌ شده‌ است‌.

—————————————————————————————————————————

حکیم قطران تبریزی

قطران‌ در قریة‌ شادباد تبریز پا به‌ عرصة‌ هستی نهاد و در تبریز به‌ تحصیل‌ علم‌ و کمالات‌ همّت‌ ‌گماشت.

این‌ حکیم‌ و عارف‌ نامی به‌ سال‌ ۴۶۵ از دار فانی رخت‌ بربست و‌ در مقبرة‌الشعرای سرخاب‌ تبریز مدفون‌ است‌.

—————————————————————————————————————————

سید جمال ترابی

استاد سید جمال ترابی طباطبائی، محقق و سکه شناس معاصر آذربایجان در سال ۱۳۰۴ هجری شمسی در محله مهاد مهین تبریز متولد شده اند. تحصیلات ابتدائی را تا کلاس سوم در دبستان تمدن و بقیه را تا آخر دوره اول متوسطه در دبیرستان رشدیه و دوره دوم متوسطه را در دبیرستان فردوسی به پایان برده، بلافاصله عازم تهران شده و از سال ۱۳۲۶ تا ۱۳۳۰ شمسی در رشته تاریخ جغرافیا و علوم تربیتی در دانشسرای عالی مشغول به تحصیل شده اند. سپس به استخدام وزارت آموزش و پرورش درآمده و مشغول تدریس می شود.

استاد در شناختن مسکوکات و خواندن آنها مهارت خاصی دارد. تحقیقات و تالیفات ذیل از آثار ایشان می باشد:

آثار باستانی آذربایجان- نقش ها و نگاشته های مسجد کبود تبریز- نسب نامه شاخه ای از طباطبائی های تبریز- سکه های اسلامی دوره ایلخانی و گورگانی- سکه های اسلامی از حمله عرب تا حمله مغول- سکه های شاهان اسلامی ایران -سکه های آق قویونلو و مبنای وحدت حکومت صفویه در ایران- سکه های ماشینی ایران و مقدمه ای بر سکه شناسی.

—————————————————————————————————————————

صمد بهرنگی

در دوم تیرماه ۱۳۱۸ هجری شمسی در محله چرنداب تبریز به دنیا آمد. پس از پایان دوره سیکل اول در دبیرستان تربیت، به دانشسرا رفت. سپس وارد دانشکده ادبیات تبریز شد و در سال ۱۳۴۱ هجری شمسی در رشته زبان انگلیسی به اخذ لیسانس نائل گردید.

اغلب نوشته های او در مجلات و روزنامه های معتبر چاپ می شد. به زبان مادریش (ترکی آذربایجانی ) عشق می ورزید.

اولین کتاب او در سال ۱۳۴۲ با نام «پاره پاره» به زبان ترکی است که مجموعه ای از شعرهای آذربایجانی با معیارها و ارزشهای متفاوت و با محتوای گوناگون و اشکال مختلف، به امضای مستعار "ص” ،  "  قارانقوش” می باشد. او همچنین به ادبیات کودک نیز علاقه ای خاص داشت که از آن جمله می توان اولدوز و کلاغها، اولدوز و عروسک سخنگو،  کچل کفترباز، پسرک لبوفروش، ماهی سیاه کوچولو، تلخون و … نام برد.

—————————————————————————————————————————

یحیی ذکاء

یحیی ذ کاء در سال ۱۳۰۲ در تبریز متولد شد و پس از پایان تحصیلات ابتدائی در آن شهر، تحصیلات متوسطه و عالی را در تهران ادامه داد و در رشته باستانشناسی فارغ التحصیل شد. خدمات دولتی ایشان عمدتاً در هنرهای زیبای کشور و وزارت فرهنگ و هنر سابق بود.

   یحیی ذکاء که از محققان و ایرانشناسان سرشناس بودند علاوه بر شرکت و سخنرانی در کنگره های گوناگون ایرانشناسی و باستانشناسی در کشورهای مختلف اروپایی و آسیایی،  کتابها و مقالات تخصصی متعددی انتشار دادند از آن جمله :

   – تاریخچه تحولات و تغییرات درفش و علامت دولت ایران در دوره قاجاریه

-         موزه های ایران (با همکاری محمد حسن سمسار)

-         تاریخچه ارگ سلطنتی تهران و راهنمای کاخ گلستان

-          لباس زنان ایرانی از سده سیزدهم هجری تا امروز

-         کولی و زندگی او

-          نگاهی به نگارگری ایران در سده دهم

-          تاریخ ارتش ایران

-          نوروز و بنیاد نجومی آن در همبستگی با تخت جمشید

-          زمین لرزه های تبریز

—————————————————————————————————————————

علامه محمدتقی جعفری

تولد: ۱۳۰۴ شمسی – تبریز

وفات: ۲۵ آبان ۱۳۷۷ شمسی

استاد علامه محمد تقی جعفری، فقیه و فیلسوف مشهور، پس از تحصیلات عالیه علوم اسلامی در شهر تبریز، تهران، قم و نجف اشرف در محضر آیات عظام، میرزا فتاح شهیدی، شیخ محمدرضا تنکابنی، شیخ کاظم شیرازی، سید عبدالهادی شیرازی، سید ابوالقاسم خویی و سید محسن حکیم کسب فیض نمود. تا حال حاضر بیش از هشتاد اثر از آثار استاد به طبع رسیده است که از آثار

برجسته ایشان شرح و تفسیر بر نهج‌البلاغه می باشد که ۲۷ جلد آن به زبان فارسی چاپ و منتشر شده است. چاپ بعضی از آثار ایشان همچون شرح مثنوی در ۱۵ جلد تجدید گردیده و تحت نظارت ایشان و طی ۱۲ سال کامل‌ترین کشف الابیات مثنوی مولوی در ۴ جلد منتشر شده است.

—————————————————————————————————————————

علامه عبدالحسین امینی

(صاحب الغدیر)

تولد: ۱۲۸۱ شمسی – سراب

وفات: ۱۲ تیر ۱۳۴۹ شمسی

شیخ عبدالحسین امینی در اوان جوانی و زمانی که هنوز چند دهه باقی بود تا کتاب "الغدیر” را به رشته تحریر درآورد، از علمای بزرگ و مراجع رده اول اجازه اجتهاد و اجازه روایت دریافت داشت. او در پاکی عمل و اخلاق اسلامی و صلاح نفس نیز عالمی بود برجسته و ربانی که کمتر کسی بدین مرحله رسیده است.

علامه بزرگ سفرهای بسیاری انجام داد و در این سفرها حقایق شیعه را باز می گفت و در پی ایجاد یک اتحاد واقعی و راستین بین مسلمانان بود و چیزی که او را در این کار بسیار یاری می رساند خطابت و سخنرانی بی نظیر او بود. یکی از عمده‌ترین دلائل تألیف کتاب "الغدیر” ارادت علامه به علی بن ابیطالب(ع) بود او شیفته دریای بیکران ولایت بود و چنان در این دریای بیکران غوطه ور شد که خیال و اهداف دیگری برایش باقی نماند.

—————————————————————————————————————————

علامه سید محمدحسین طباطبایی

تولد: ۱۲۸۱ شمسی – تبریز

وفات: ۲۴ آبان ۱۳۶۰ شمسی

 

سیدمحمدحسین طباطبایی پس از گذراندن دوره‌های مقدماتی علوم دینی راهی نجف اشرف شد و دوره‌های عالی علوم مختلف اسلامی را از برجسته‌ترین اساتید آن عصر فراگرفت. علامه در سال ۱۳۱۴ شمسی با گنجینه‌ای از دانش و خرد به زادگاهش بازگشت و در حدود ده سال اقامت در آن دیار، به تأمل و مراقبه و تألیف آثاری چند پرداخت. در ۱۳۲۵ در پی ناآرامی‌های جنگ جهانی دوم، رهسپار حوزه علمیه قم شد و مرحله‌ای نو و پربرکت، هرچند دشوار، از زندگی را با تدریس و تحقیق و تألیف آغاز کرد که تا پایان عمرش ادامه یافت.

بی‌شک مهم‌ترین اثر علامه طباطبایی و به اعتقاد برخی مهم‌ترین اثر شیعی در قرن چهارده هجری قمری، کتاب بیست جلدی المیزان فی تفسیر القرآن است که گنجینه‌ای از علوم و معارف مختلف عقلی، نقلی و معنوی است.

—————————————————————————————————————————

سیدعلی آقا قاضی تبریزی

تولد: ۱۲۸۵ قمری – تبریز

وفات: ۱۳۶۶ قمری – نجف

حاج سید علی آقا قاضی فرزند حاج سید حسین قاضی، پس از تحصیل علوم ادبی و دینی در تبریز، در سن ۲۸ سالگی به نجف اشرف مشرف شد و تا آخر عمر آن جا را موطن اصلی خویش قرار داد.

او پس از اقامت در نجف اشرف، تحصیلات حوزوی خود را نزد اساتیدی از جمله فاضل شربیانی، شیخ محمد مامقانی، شیخ فتح الله شریعت، آخوند خراسانی و… ادامه داد و سرانجام کوشش های خستگی ناپذیرش در راه کسب علم، کمال و دانش، در سن ۲۷ سالگی به ثمر نشست و این جوان بلند همت در عنفوان جوانی به درجه اجتهاد رسید. میرزا علی آقا قاضی پس از سال‌ها تدریس معارف اسلامی، در روز دوشنبه چهارم ماه ربیع المولود سال ۱۳۶۶ قمری مطابق هفتم بهمن ماه در نجف اشرف وفات کرد و در وادی السلام نزد پدر خود دفن شد.

—————————————————————————————————————————

میرزا جواد آقا ملکی تبریزی

آیت الله حاج میرزا آقا ملکی تبریزی در خانواده ای با تقوا و پارسا در تبریز به دنیا آمد.

حاج میرزا جواد آقا در آن هنگام که به تحصیل علوم اسلامی در نجف مشغول بود از تربیت و اصلاح خویش غافل نبود و به تهذیب نفس نیز اهتمام نمود و آن را سرلوحه زندگی خویش قرار داد.

او پس از عمری خدمت به شرع مطهر و پرتو افشانی در حوزه‌های علمیه نجف، تبریز و قم و تربیت شاگردانی صاحب‌کمال و تألیف کتبی گران‌سنگ چون اسرار الصلاه، رساله لقاء الله و المراقبات و رسیدن به آرزوی دیرینه خود که فتح قله معرفت و توحید بوده در یازدهم ذی الحجه ۱۳۴۳ قمری مصادف با عید قربان در حدود سن ۶۵ سالگی در شهر مقدس قم رحلت کرد و پس از غسل و نماز، در قبرستان شیخان قم به خاک سپرده شد.

—————————————————————————————————————————

شهید آیت‌الله قاضی طباطبایی

تولد: ۱۲۹۲ شمسی

وفات: ۱۰ آبان ۱۳۵۸ شمسی

آیت‌الله سید محمدعلی قاضی طباطبایی مراحل تحصیل علوم دینی را تا مرتبه اخذ اجازه اجتهاد در تبریز، قم و نجف گذراند. او در دوران مرجعیت و زعامت حضرت امام خمینی(ه) تنها نماینده تام الاختیار ایشان در تبریز بوده و بعد از پیروزی انقلاب از طرف امام به سمت امام جمعه تبریز منصوب شد و اولین نماز جمعه را در این شهر بزرگ برپا کرد.

او همچنین کمیته‌های انقلاب اسلامی آذربایجان‌شرقی و غربی را تشکیل داد. شهید قاضی در روز عید قربان سال ۵۸، بعد از اقامه‌ نماز مغرب و عشاء در راه مراجعت به منزل توسط عوامل گروه فرقان در خیابان مورد اصابت گلوله‌های ناجوانمردانه قرار گرفت و به دلیل جراحات وارده به شهادت در راه اسلام نایل شد.

—————————————————————————————————————————

مشاهیر هنری

میرزا فتحعلی آخوندزاده (نمایشنامه نویس)

اقبال آذر (موسیقى)

آشیق شهنازی(موسیقى)

آشیق قشم(موسیقى)

آشیق دکتر چنگیز مهدی پور (موسیقى)

آشیق حسن اسکندری (موسیقى)

آقا‌میرک (نقاش)

میرمصور ارژنگی (نقاش)

آشوب بابایان (موسیقى و مجسمه سازى)

استاد باجالانلو (نقاش)

استاد باقری (فرش)

استاد برگی (طراح فرش)

استاد بنام (فرش)

کمال‌الدین بهزاد (نقاش)

بیگجه‌خانی (موسیقی)

میرعلی تبریزی (خوشنویس)

استاد حسینی (فرش)

میرزاتقی خیابانی (طراح فرش)

غلامحسین خیابانی (فرش)

استاد دادستانپور (تار نواز)

استاد علی‌اکبر رسام (نقاش، تذهیب کار، طراحى فرش و مرمت تابلوهاى قدیمى)

محمد‌علی رشدی (بازیگر تئاتر)

روفه‌گر حق (فرش)

سانوسیان (موسیقیدان)

استاد سلیمی (موسیقى)

حسین شبیهی (تعزیه گردان)

گنجعلی صباحی (بازیگر تئاتر)

عذاری (موسیقى)

استاد رسام عرب‌زاده (فرش)

استاد عماد (فرش)

غنی‌نژاد (موسیقى)

برادران فخرالدینی (عکاس و موسیقى دان)

فرنام بهمن فریسی (موسیقى)

میرزاعبدالحسین‌خان (نمایشنامه نویس)

برادران قابچی (سفالگر)

گریگوریان (نقره کار)

عبدالقادر مراغى (موسیقى)

استاد معمـــــــاران (معمارى)

استاد نخجوانى (نقاش)

بیوک خان نخجوانى (کارگردان نمایش)

مشاهیر فرهنگی

=جبار باغچه‌بان = محمد‌علی تربیت   =علی دهقان  = میرزا حسن رشدیه

مشاهیر ادبیات

پروین اعتصامی (شاعر)

یدالله امینی (شاعر)

اوحدی مراغه‌ای (شاعر)

همام تبریزی (شاعر)

کمال خجندی (شاعر)

صادق رضازاده (استاد ادبیات)

غلامحسین ساعدی (نویسنده)

شیخ‌محمود شبستری (عارف و شاعر)

معجز شبستری (شاعر)

شمس‌الحکما (شاعر)

شمس تبریزی (از عرفاى معروف قرن هفتم هجرى)

استاد شهریار (شاعر)

قمری (شاعر)

میرزا حسین کریمى (شاعر)

مدینه گلگون (شاعر)

سهند مراغه اى (شاعر)

دخیــــــل مراغه اى (شاعر)

ابوالقاسم نباتی اوشتبین (شاعر)

تقی رفعت (شاعر)

مشاهیر علم و پژوهش

ترابی طباطبائی (محقق و باستان شناس)

دکتر علی‌اکبر ترابی (جامعه شناس)

دکتر سلام ا… جاوید (محقق)

دکتر خیامپور (محقق)

دیباج (باستان شناس)

ذکاء (محقق و نویسنده)

دکتر جابر عناصری (متولوژیست)

محمد‌علی فرزانه (محقق معاصر) ا

بوالقاسم فیوضات (عالم و دانشمند)

حسن قاضی طباطبائی (استاد دانشگاه و محقق)

دکتر منوچهر مرتضوى (استاد دانشگاه و محقق)

پروفسور محسن هشترودى (ریاضیدان)

دکتر جواد هیئت (محقق)

فیلسوف‌الدوله (پزشک و فاضل)

پروفسور محمد تقی زهتابی (نویسنده) یکی از کتابهای ایشان که چاپ نهم آن در سال ۱۳۹۱ انجام گرفت کتاب تاریخ دیرین ترکان ایران است .

پروفسور حمید مولانا (جامعه شناس)

پروفسور رحیم رحمان زاده (پزشک)

پروفسور محمود آخوندی (حقوقدان)

نگاهی دیگر به حادثه پلاسکو تهران و آتش نشانان گرامی مهندس فرهاد صفری

گزارش جام جم آنلاین از شعرهایی که در 24 ساعت با هشتک پلاسکو و آتش نشان غوغا کرد

پرزدن در وسط شعله هنر می‌‌خواهد 

این غم انگیزترین حالت غمگین شدن است

فروریختن یک ساختمان در قلب پایتخت و زیرآوار ماندن عزیزانی که برای نجات جان و مال این مردم خطر را پذیرفته اند همراه با یک انتظارِ پُر از التهاب و اظطراب، قلب تک تک ایرانیان را سرشار از اندوه کرده است، در این میان اما شاعران از همان لحظات نخست این حادثه تلخ همراه با گروه های دیگر جامعه اما با کلمه و تولید شعرهایی که به سرعت در فضای مجازی پخش می شد جریان عاطفی عمیقی میان مردم ایجاد کردند.
تصویر پرزدن در وسط شعله هنر می‌‌خواهد / این غم انگیزترین حالت غمگین شدن است

به گزارش جام جم آنلاین، بسیاری از شاعران از جنبه های مختلف حسی، تعلیمی و انتقادی به ماجرای پلاسکو نگریستند، جنبه هایی که از نظر حسی و عاطفی با آتش نشانان و خانواده های شهدا و آسیب دیدگان این حادثه هم دردی می کرد و از طرفی انتقادی نسبت به گروه هایی از مردم که با وجود درخواست چندباره مسوولان از آنها برای خلوت کردن مسیرها در راه امدادرسانی اختلال ایجاد کردند.

با هم به شرح و مرور برخی از شعرهایی می پردازیم که در 24 ساعته گذشته سروده شده و توسط جام جم آنلاین گردآوری شده است.

در درازنای تاریخ شاعران را برخی پیشگو هم نامیده اند، کم نبودند شاعرانی که در طول تاریخ همواره چند قدم جلوتر را هم در آثارشان به تماشا نشسته اند، ‌دیروز هم این گونه بود و درست در همان لحظاتی که آتش به جان قدیمی ترین برج پایتخت افتاده بود شاعری در صفحه شخصی اش با انتشار عکسی از سوختن پلاسکو این بیت را منتشر کرد:

آتش گرفتم و به تماشا نشسته ای

چیزی نمانده است که ویران ببینی ام

 

اما با آوار شدن این سازه فلزی بر سر آتش نشانان فداکار، عمق فاجعه رخ نمود و ابعاد تازه ای به خود گرفت و درست در همین مسیر کلمات و حس شاعران هم تغییر جهت داد و به سمت مظلومیت و فداکاری و گذشت آتش نشانانی رفت، از جمله قاسم نعمتی سرود:

هنر آن نیست نسوزی به میان آتش

پرزدن در وسط شعله هنر میخواهد

عاشقی کار دل مصلحت اندیشان نیست

«قـدم اول ایـن راه جگـر می خواهد»

قاسم نعمتی

همدردی با همکاران آتش نشان هم روی دیگر آثاری بود که در این 24 ساعت اخیر در فضای مجازی توسط شاعران پخش شد از جمله یدالله شهریاری در یک تک بیت نوشت:

با هم سر هر کویی دنبال خطر رفتیم

تو رفتی و من حالا دنبال تو می گردم

یدالله شهریاری

 

شاعر دیگری هم این حادثه تلخ را از زاویه عاطفی این گونه نگریست:

با سر در آغوش خطر رفتند آن ها

دارند هریک صد نشان در آسمان ها

مانند ققنوسند هی در سوز و سازند

عشق است شغل اول آتش نشان ها

مهدی چراغ زاده

 

اما پیوند زدن این حادثه تلخ و البته فداکاری و ایثار آتش نشانان در آغاز ماه بهمن که سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی هم هست، گروهی از شاعران را به یاد ازخودگذشتگی های مردم و شهدای ابتدای انقلاب و دوران جنگ تحمیلی انداخت تا آنها این گونه بسرایند:

بر تارک طهران بنویسید دوباره

از خون جوانان وطن لاله دمیده

امیرعظیمی

یکی از شاعران توانا و مشهور کرمانشاهی یعنی اصغر عظیمی مهر هم با نوشتن این سطرها شعری تاثیرگذار را منتشر کرد: «گاه اندوه ها از شعر بزرگترند٬ خییییییلی بزرگتر! آنقدر که زبان شعر را بند می آورند، که در شعر جا نمی شوند، گمانم اشک را برای همین وقتها گذاشته اند. اما شاعر است و شعرش، فقط خواستم بگویم که سوگوارم، عمیقا سوگوار. آنقدر سوگوار که خاطره ی مرگ مادرم ... »

نوحه خوانی میکنم، همراه با من گریه کن!

داغ، سنگین است! پس همراه شیون، گریه کن!

بغض و هق هق گاه امان شعر را هم میبرد!

میشود وقتی زبان شعر «الکن»، گریه کن!

«بهمن خونین» ما امسال رنگش شد سیاه!

چون «محرم» از همین آغاز بهمن، گریه کن!

کشتزاری آهنی در مرکز این شهر بود!

پیش چشم برزگرها سوخت خرمن! گریه کن!

برج ویران گشته و آتش نشانان مانده اند-

زیر کوه آجر و سیمان و آهن، گریه کن!

مرد نان آور به سمت خانه امشب برنگشت!

نیست تکلیف زن و فرزند روشن، گریه کن!

جای داغی -اینچنین سنگین- میان خانه نیست!

عینهو دیوانه ها در کوی و برزن گریه کن!

مثل بار قبل و بار قبل از آن، تقصیر را -

هیچکس قطعا نمیگیرد به گردن، گریه کن!

بس که منزل بس خطرناک است و مقصد بس بعید

نیست دیگر هیچکس را پای رفتن، گریه کن!

داغهایی -اینچنین سنگین- نمیگنجد به شعر!

امشب ای شاعر به جای «شعر گفتن»، گریه کن!

اصغر عظیمی مهر

 

شاعری دیگر هم این فداکاری آتش نشانان را با رزمندگان مقایسه کرده و برای سلامتی هر دو آنها دعا کرده است:

خداش در همه حال از بلا نگاه بدارد

مدافعان حرم را، مدافعان وطن را

محسن عرب خالقی

 

داغ شدن و تب دار شدن خانواده های آتش نشانان شهید، چه حال و هوایی دارند، شاید این بیت گویای حال بد این بازماندگان است:

آجر به آجر تن من داغدار توست...

آتش گرفته ام که تو اطفا کنی مرا!!

مریم جمشیدی

اما انتقاد از مردم و کسانی که با وجود درخواست های مکرر مسوولان برای ترک کردن محل حادثه همچنان ایستادند و در شرایط امدادرسانی اختلال ایجاد کردند یکی دیگر محورهای سرودن شعر شاعران بود و این دست شعرها را با هشتک #موبایلت_را_زمین_بگذار منتشر می کردند:

آتش نشان همراه با انسانیت مرد

زیر قدمهای شما سلفی بگیران

حسین مرادی

 

یا در نمونه ای دیگر می خوانیم:

‏تو را به تصویر می کشم

در میان آوار

تو را

که دل به دریای آتش زده ای

تا من

بی تفاوت

فریاد بزنم

من ، پلاسکو ، آتش

همین الان یهویی

دکتر سیروس جهانگیری

 

برخی از علاقه مندان به ادبیات هم سراغ آثار پیشینیان رفتند و بیت ها و آثار مرتبط با این حادثه را منتشر می کردند،‌از جمله بیتی از صائب تبریزی که اگرچه برای چند قرن پیش است اما انگار برای همین حادثه و آتش نشانان شهید سروده شده است:

چون سیاووش گذشتند ز آتش مردان

ما به همت نتوانیم گذشت از دودی

صائب تبریزی

یا بیتی از فاضل نظری، شاعر خوب همروزگارمان:

شمع روشن شد و پروانه در آتش گل کرد

می‌توان سوخت اگر امر بفرماید عشق...

فاضل نظری

 

سید علی میرباذل از چهره های پیشکسوت شعر انقلاب هم شعری با زبان محاوره نوشت و منتشر کرد:

عجب دست فلک نامهر بونه،

چه آتش ها به دل ها می نشونه!

"اگردستم رسد بر چرخ گردون"

کنم کاری که از گردون بمونه.

سید علی میرباذل

سرانجام اما شاید این دو بیت که برای شما انتخاب کرده ایم از تلخ ترین شعرهایی بود که برای حادثه پلاسکو سروده شد،

امشب نمی افتد یقین،گوشی زِ دستِ کودکان

۱۲۵،الو،سلام، بابام کجاست آتش نشان!؟

 

شعر دوم سروده علیرضا آذر:

این غم انگیز ترین

حالت غمگین شدن است..!

علیرضا آذر

در مورد شمس تبریزی از مهندس فرهاد صفری ( کارشناس ارشد مدیریت و کارشناس مالی )

از زندگی شمس تبریزی و احوال شخصی او تا آنگاه که مقالات شمس کشف شد خبر مهمی در دست نبود. قدیمی‌ترین مدارک دربارهٔ شمس تبریزی، ابتدانامه سلطان ولد ورساله سپهسالار است که گفته «هیچ آفریده‌ای را بر حال شمس اطلاعی نبوده چون شهرت خود را پنهان می‌داشت و خویش را در پرده اسرار فرو می‌پیچید».

 در کتابمقالات اگر چه شمس تبریزی به شرح احوال و معرفی پیشینه خود نپرداخته‌است اما می‌توان او را از میان توصیفات و خاطرات بازشناخت، توصیفاتی که او به مناسبت‌های گوناگون دربارهٔ افراد و اقوال مطرح می‌کند.

دربارهٔ پدر و مادر شمس تبریزی آن قدر می‌دانیم که او در مقالات آنها را به نازک‌دلی و مهربانی توصیف می‌کند و اینکه آنها شمس تبریزی را نازپرورده کرده بودند: «این عیب از پدر و مادر بود که مرا چنین به ناز برآوردند.» شمس تبریزی در جایی دربارهٔ پدر خود می‌گوید: «نیک مرد بود… الا عاشق نبود، مرد نیکو دیگر است و عاشق دیگر…»

 «پدر از من خبر نداشت. من در شهر خود غریب، پدر از من بیگانه، دلم از او می‌رمید. پنداشتمی که بر من خواهد افتاد. به لطف سخن می‌گفت، پنداشتم که مرا می‌زند، از خانه بیرون می‌کند

شمس تبریزی در محضر استادانی چون شمس خونجی تحصیل می‌کرده است. او سپس به سیر و سلوک پرداخت و در نزد پیران طریقت، بزرگانی چون پیر سله‌باف و پیر سجاسی، به کسب معرفت پرداخت. شمس تبریزی چنان‌که از مقالات او بر می‌آید از برخی از بزرگان زمان خود نیز تأثیر پذیرفته بود، و از آن میان نام‌های شهاب هریوه (اندیشمند خردگرا)، فخر رازی،اوحدالدین کرمانی و محی‌الدین ابن عربی در مقالات شمس آمده است

 

شمس تبریزی و مولوی

 

شمس تبریزی عاشق سفر بود و عمر را به سیر و سیاحت می‌گذرانید و در یک جا قرار نمی‌گرفت، آنچنان که به روایت افلاکی «جماعت مسافران صاحبدل او را پرنده گفتندی جهت طی زمینی که داشته است.»[۱۲] شمس تبریزی در ۲۶ جمادی‌الثانی ۶۴۲ (معادل ۶ دسامبر ۱۲۴۴ میلادی و ۱۶ آذر ۶۲۳ هجری خورشیدی) به قونیه رسید. با مولوی ملاقات کرد و با شخصیت نیرومند و نفس گرمی که داشت مولانا را دگرگون کرد. تا پیش از دیدار شمس تبریزی، مولوی از عالمان و فقیهان و اهل مدرسه بود. در آن زمان به تدریس علوم دینی مشغول بود، و در چهار مدرسهٔ معتبر تدریس می‌کرد و اکابر علما در رکابش پیاده می‌رفتند.

 

با دیدار شمس تبریزی، مولوی لباس عوض کرد، درس و وعظ را یکسو نهاد و اهل وجد و سماع و شاعری شد. برای مردم قونیه مخصوصاً پیروان مولانا تغییر احوال او و رابطهٔ میان او و شمس تبریزی تحمل ناکردنی بود. عوام و خواص به خشم آمدند، مریدان شوریدند، و همگان کمر به کین او بستند. شمس تبریزی بعد از شانزده ماه در ۲۱ شوال ۶۴۳ بی‌خبر قونیه را ترک کرد. اندوه و ملال مولوی در آن ایام بی‌کرانه بود.

سرانجام نامه‌ای از شمس تبریزی رسید و معلوم گشت که او در شام است. مولوی فرزند خود سلطان ولد را با بیست تن از یاران برای بازآوردن او فرستاد. شمس تبریزی در ۶۴۴ با استقبال باشکوه به قونیه بازگشت. محفل مولوی غرق شور و شادی و وجد و سماع شد.

اما شادمانی‌ها دیری نپایید. باز آتش کینه و تعصب بالا گرفت و رنج‌ها و آزارها به شمس تبریزی رسید. او با همه عشق و علاقه‌ای که به صحبت مولانا داشت تصمیم به ترک قونیه گرفت. به مولانا می‌گفت: «سفر کردم آمدم و رنج‌ها به من رسید که اگر قونیه را پر زر کردندی به آن کرا نکردی، الا دوستی تو غالب بود… سفر دشوار می‌آید، اما اگر این بار رفته شود چنان مکن که آن بار کردی»

 به سلطان ولد فرزند مولوی که نزدیک‌ترین مرید و همراز او بود بارها می‌گفت:

خواهم این بار آنچنان رفتن   که نداند کسی کجایم من
همه گردند در طلب عاجز   ندهد کس نشان ز من هرگز
سال‌ها بگذرد چنین بسیار   کس نیابد ز گرد من آثار

در سال ۶۴۵ شمس تبریزی بی آنکه کسی آگاه شود قونیه را رها کرد و راه سفر در پیش گرفت. مولوی بی‌تاب مدام در جستجوی خبری از شمس تبریزی بود. بارها کسانی به او مژده می‌دادند که شمس تبریزی را در شام دیده‌اند و او مژدگانی‌ها می‌داد. با همین خبرها بود به امید یافتن شمس تبریزی دو بار به شام سفر کرد اما نشانی از او نیافت. شمس تبریزی به سلطان ولد گفته بود و چند بار این سخن را مکرر کرده که این بار بعد از ناپدید شده به جایی خواهد رفت که کسی نشانی از او نیابد.

شورا در احادیث و قرآن از مهندس فرهاد صفری

از مهمترین اصول اجتماعی اسلام اصل شورا و مشاوره است که در منابع اسلامی با دقت و اهمیت خاصی مطرح و در سیره پیامبر اکرم(ص) و پیشوایان بزرگ اسلام جایگاه ویژه ای دارد به طوری که می توان گفت: �نهاد شورا� ستون فقرات نظام اسلامی و شیوه ای اجتناب ناپذیر در مدیریت جامعه اسلامی و جامعه مؤمنان می باشد.

قرآن کریم در چهار آیه موضوع شورا را مطرح کرده است.

۱ـ در آیه ۱۵۹ سوره آل عمران به پیامبر اسلام (ص) دستور می دهد در امور، با مسلمانان مشورت کند و آن را از رموز پیروزی و موفقیت آن حضرت می داند �فبما رحمة من اللّه لنت لهم و لوکنت فظّاً غلیظ القلب لانفضّوا من حولک فاعف عنهم و استغفر لهم و شاورهم فی الامر فاذا عزمت فتوکل علی اللّه�.

۲ـ در آیه ۳۸ سوره شوری، هنگام بیان اوصاف برجسته مؤمنان می فرماید: �و الذین استجابوا لربّهم و اقاموا الصلوة و امرهم شوری بینهم؛آنها کسانی هستند که دعوت پروردگارشان را اجابت کرده و نماز را بر پای دارند و کارهایشان بین آنان با مشورت انجام می شود.

۳ـ سوره بقره آیه ۲۳۳ می فرماید: اگر در مورد بازداشتن کودک از شیر قصد تصمیم گیری دارید مشورت کنید �فان ارادا فصالاً عن تراض منهما و تشاور فلا جناح علیهما� این آیه می گوید اگر در مورد دیگری حتی اگر کودک شیر خواری باشد بخواهید تصمیم گیری کنید. باید مشورت نمایید، حالا این مشورت بین پدر و مادر باشد چنانکه بعضی گفته اند و یا مشاوره با دیگری مثل پزشک باشد و یا اینکه هم پدر و مادر با هم مشورت کنند و هم با صاحب نظران مثل پزشک مشورت نمایند.(۱) از این آیه استفاده می شود که پدر یا مادر با همه علاقه و عاطفه ای که به فرزندشان دارند خداوند اجازه نمی دهد در امر تربیت و پرورش فرزندشان استبداد به خرج دهند بلکه باید با هم یا با دیگران مشورت کنند. و بعد از مشورت آنچه را که مصلحت است تصمیم گیری نمایند.

۴ـ سوره زمر آیه ۱۸ می فرماید: �فبشّر عبادالذین یستمعون القول فیتبعون احسنه؛ پس بندگان مرا که سخن را می شنوند و نیکوترین را پیروی می کنند بشارت ده.�

مرحوم علامه طباطبایی می نویسد، آیه �و امرهم شوری بینهم� از نظر من نزدیک به آیه فوق می باشد(۲) زیرا شورا و مشورت برای رسیدن به آراء نظریه های خوب یا بهترین آراء و نظریه هاست و در این آیه هم می فرماید:بندگان خدا سخن را می شنوند و بهترین را انتخاب و پیروی می کنند.

روایات و احادیث اسلامی به عنوان دومین منابع دین، شورا و مشاوره را مورد تأکید قرار داده و از مسلمین خواسته است در امور از استبداد رأی و تک روی پرهیز نموده و با دیگران مشورت نمایند در غیر این صورت رأی او بی ارزش بوده و موجب هلاکت و نابودی می گردد. علی (ع) فرمود: �لارأی لمن انفرد به �(۳)و فرمود: �لاتستبد برأیک فمن استبد برأیه هلک�.(۴)

پیامبر اسلام مشورت را یکی از اسباب حیات جامعه و ترک آن را یکی از اسباب مرگ جامعه معرفی کرده است �اذا کان امرائکم خیارکم و اغنیاءکم سمحا ئکم و امرکم شوری بینکم فظهر الارض خیرلکم من بطنها و اذاکان امرائکم شرارکم و اغنیائکم بخلائکم و لم یکن امرکم شوری بینکم فبطن الارض خیرلکم من ظهرها�.(۵)

مشاوره موجب رشد اندیشه و تفکر در جامعه اسلامی و مشارکت مردم در سرنوشت خویش، سبب تحکیم پیوندهای اجتماعی و تقویت روحیه مسئولیت پذیری و مشارکت در امور و از بین رفتن روحیه بی تفاوتی و انزواگرایی می گردد.

مهمترین جنبه یک حکومت مردمی بودن آن است که نقش پشتوانه را اجراء می کند و مردم با اعتبار یافتن و شرکت در امور نقش واقعی خود را می یابند و لذا در قرآن خطاب به پیامبر(ص) فرمود: �یا ایها النبی حسبک اللّه و من اتبعک من المؤمنین�(۶) ای پیامبر خداوند و مؤمنان که از تو پیروی می کنند برای حمایت تو کافی است و با کمک آنان می توانی به هدف خود نائل شوی. یکی از راه های مشارکت مردم در امور در قالب مشاوره با آنهاست و لذا مشارکت در قالب مشورت پشتوانه ای بس عظیم برای هر نظامی است، علی(ع) فرمود: �لامظاهرة اوثق من المشارة�(۷) هیچ پشتیبانی مطمئن تر از مشورت نیست.

به لحاظ این که مشاوره با صاحب نظران و عاقلان باعث دریافت حقیقت و دوری از خطاء و لغزش است علی (ع) فرمودند: �الاستشارة عین الهدایة و قد خاطر من استغنی برأیه�(۸) مشورت عین هدایت است و کسی که تنها به فکر خود اکتفا کند خویشتن را به خطر انداخته است.

جامعه ای که فاقد سنت مشورت است در تب و تاب خود محوریها و خودسریها می سوزد و دچار عدم تعادل می شود و لذا برای سلامت در تصمیم گیری ها پیامبر اسلام (ص) فرمود: �من اراد امراً فشاور فیه و قضی هدی لارشد الامور�(۹) هر کس تصمیم به اجرای کاری گیرد و سپس برای آن مشورت کند و انجام دهد به بهترین راه دست یافته است. علی (ع) فرمود: �اذا عزمت فاستشر�(۱۰)هر گاه عزم کاری کردی مشورت کن مشورت کردن مایه پشت گرمی و رسیدن به حق و دوری از خطاء و لغزش و در نتیجه دوری از ندامت و پشیمانی است. علی(ع)

فرمود: �شاور ذوی العقول تأمن الزّلل و الندم �(۱۱)با صاحبان خرد مشورت کن تا از لغزش ها و پشیمانیها ایمن گردی.

سیره و سنت پیامبر هم بر همین اصل استوار بود تا آنجایی که در احادیث آمده است پیامبر اسلام زیاد با اصحاب مشورت می کرد.(۱۲) و از ابوهریره نقل شده است که گفت: هیچکس را ندیدم که با اصحاب خود بیشتر از رسول خدا با اصحاب خود مشورت نماید.(۱۳)

نمونه هایی از مشورت پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع)

پیامبر همانطوریکه از طرف خداوند مأموریت یافت تا با مردم مشورت کند سیره عمل آن حضرت نیز حکایت از مشورت آن حضرت می کند امام رضا(ع) می فرماید: �انّ رسول الله (ص) کان یستشیر اصحابه ثم یعزم علی ما یرید�(۱۴) رسول خدا با اصحابش مشورت می کرد سپس بر آنچه که اراده می کرد تصمیم می گرفت. از این روایت استفاده می شود که سیره مستمر و همیشگی پیامبر مشورت با مردم بود و لذا نمونه هایی از مشورتهای آن حضرت به اشاره بیان می شود.

۱ـ پیامبر در جنگ بدر در سه مورد مشورت کرد.

اول: درباره اصل جنگ با اصحاب مشورت کرد. پس از اظهار نظر از طرف افراد، پیامبر برای جلب نظر انصار فرمود: �اشیروا علیّ یا ایها الناس� ای مردم نظر مشورتی خود را بیان کنید. سعدابن معاذ انصاری سخنانی گفت که پیامبر اکرم پس از شنیدن آن بلافاصله دستور حرکت صادر کرد.(۱۵)

دوم: در انتخاب و تعیین موضع نبرد با اصحاب مشورت کرد.

سوم: درباره اسیران جنگ بدر با اصحاب مشورت کرد.(۱۶)

۲ـ در جنگ احد پیامبر شورایی تشکیل داد و از نحوه برخورد با لشکر قریش مشورت کرد و در نهایت برخلاف نظر خود که خروج از مدینه را نمی پسندید تسلیم نظر کسانی شد که نظر به خروج از مدینه را داشتند.(۱۷)

۳ـ در جنگ احزاب پیامبر برای مقابله با سپاه عظیم مشرکان در دو مورد مشورت کرد اول: در کیفیت رویارویی با دشمن مشورت کرد که سلمان فارسی در این مجلس پیشنهاد حفر خندق را داد و پیامبر رأی او را اخذ کرد و دستور حفر خندق را صادر کرد.(۱۸)

دوم: قبایلی به انگیزه مادی در جنگ شرکت کرده بود نظر این بود که در قبال پرداخت یک سوم میوه های مدینه با آنها صلح نماید ولی پیامبر بعد از دریافت صلحنامه و امضاء آن با اصحاب مشورت کرد که سعد ابن معاذ و سعد ابن عباده نظر به رد صلح دادند پیامبر نظر آنان را پذیرفت و به آن عمل کرد.

۴ـ در پیکارهای بنی قریظه و بنی نضیر در برخورد با یهود مدینه مشورت صورت گرفت.(۱۹)

۵ ـ در ماجرای حدیبیه پس از آنکه مشرکان مانع ادامه حرکت کاروان زیارتی مسلمانان به سوی مکه شدند، رسول خدا با یاران به مشورت پرداخت، در مقام مشورت گفتند: ما برای زیارت آمده ایم نه برای جنگ که در نتیجه منجر به صلح با قریش شد.(۲۰)

۶ـ در جنگ خیبر برای انتخاب منزلگاه مناسب با اصحاب مشورت نمود که براساس نظر حباب ابن منذر عمل کرد و محل استقرار نیرو را تغییر داد.

۷ـ هنگام فتح مکه زمانی که رسول خدا شنید ابوسفیان به اردوگاه می آید مشورت کرد.

۸ ـ در غزوه طائف پس از محاصره دشمن درباره ماندن و ادامه محاصره مشورت صورت گرفت.(۲۱)

۹ـ در غزوه تبوک نیز آن حضرت با اصحاب خود مشورت کرد.(۲۲)

۱۰ـ درباره اسیران هوازن با اصحاب مشورت فرمود.

۱۱ـ در ماجرای تهمت به عایشه، با علی(ع) و زیدبن حارثه مشورت کرد و سرانجام نظر علی را ترجیح داد.(۲۳)

۱۲ـ در اعزام افراد برای اداره امور یک منطقه و فرمانداری و حکومت بخشی از مناطق تحت اداره مسلمانان مشورت می کرد.(۲۴)

شورا در لغت به معنی مشورت کردن و رأی زدن است و در عربی در چیدن عسل از خانه زنبور عسل، ریاضت دادن اسبان تا سوار شوند بر آنها در وقت فروش و آزمایش، فربه شدن و هویدا کردن استعمال شده است.(۳۴)

در مقاییس اللغه در اصل به معنی ابداء و اظهار چیزی و گرفتن چیزی استعمال شده است بعد می گوید: �فکان المستشیر یاخذالرأی من غیره� مستشیر رأی خود از دیگری دریافت می کند و در مفردات هم آن را به اخراج عسل از کندو معنی کرده است سپس می گوید: �التشاور و المشاورة و المشورة استخراج الرأی بمراجعة البعض الی البعض من قولهم شرت العسل اذا اتخذته من موضعه و استخرجته منه� یعنی تشاور و مشاوره و مشورت به معنی استخراج رأی و نظر از از طریق مراجعه به دیگران است که از گفتار آنان در دریافت عسل از جایش و استخراج آن از کندو اقتباس شده است.(۳۵) بنابراین شورا در اصل به معنی مکیدن زنبور از شیره گلها است. و کسی که با دیگران مشورت می کند آراء نظرات آنان را دریافت می کند و همانطوریکه زنبور عسل با تلاش و جستجو گلها و گیاهان مناسب را شناسایی و سپس شیره آنها را می مکد پس از آن در درون خود آن را پالایش و سپس به صورت عسل شیرین خارج می سازد و انسان از آن استفاده می کند، انسانها نیز افراد واجد شرائط را شناسائی و با آنها رأی زنی کرده و آراء آنان را بیابند و سپس با مقایسه بین آنها بهترین رأی را جذب و بکار ببندد. و لذا در تعریف اصطلاحی شورا و مشورت گفته اند: آگاهی از رأی کارشناسان برای رسیدن به بهترین نظریه و رأی، نظری که به صواب و حق نزدیک باشد.(۳۶)

حضرت علی (ع) در سفارشاتش به فرزندش محمد بن حنفیه فرمود: �اضمم آراء الرجال بعضها ببعض ثم اختر اقربها من الصواب و ابعدها من الارتیاب...خاطر بنفسه من استغنی برأیه و من استقبل وجوه الآراء عرف مواقع الخطاء�.(۳۷)آراء دیگران را با همدیگر ضمیمه کن سپس بهترین آنها را که به صواب و درستی نزدیکتر و از باطل و خطاء دورتر است انتخاب کن زیرا کسی که خود رأی باشد در معرض خطر است و کسی که از آراء دیگران استقبال کند موارد خطاء را می شناسد.

موضوع و قلمرو شورا

بعد از بیان اهمیت شورا و معنا و ماهیت آن به تبیین قلمرو و موضوع شورا می پردازیم. برای بیان قلمرو شورا باید اولاً بدانیم هدف شورا چیست و ثانیاً مراد از امر در قرآن چه می باشد؟ آیا مقیّد و محدود است یا مطلق و اگر محدود است به چه چیزی محدود است و ثالثاً شرائط مشاور چیست؟ و رابعاً آیا شورا موضوعیت دارد یا طریقت دارد یعنی آیا شورا برای رسیدن به معرفت و آگاهی است و لذا در تصمیم گیری مؤثر

است یا احترام به حق دیگران است و تصمیم با مدیر است گرچه مخالف نظر دیگران باشد.

هدف شورا

با توجه به آنچه که در اهمیت شورا و ماهیت شورا گفته شد هدف شورا به طور کلی دو چیز است:

۱ـ اجتناب از خودمحوری و استبداد رأی و خودکامگی و انحصارطلبی و در نتیجه از پیامدهای آن از قبیل از دست دادن ارزشهای انسانی، ندامت و لغزش بدور بودن.

۲ـ رسیدن به معرفت و آگاهی و غنا بخشیدن به اندیشه و فکر در پرتو تضارب آراء و دست یابی به توافق جمعی.

و لذا در تفاسیر قرآن در اینکه چرا پیامبر(ص) با اینکه از منبع وحی حقایق را دریافت می کرد مأمور به مشورت شد وجوهی ذکر کرده اند که همه آنها به این دو هدف بر می گردد. آنها عبارتند از:

۱ـ مشاوره برای شخصیت دادن به افراد

۲ـ برای رشد فکری مردم

۳ـ برای اینکه مردم بدانند حکومت او استبدادی نیست

۴ـ برای اینکه خلق خدا بدانند نزد خدا احترام دارند

۵ ـ برای اینکه نظر خواهی از دیگران عادیست

حکومتی و اداره امور جامعه است که از مهمترین آنها مسئله جنگ و دفاع است.(۴۳)

مرحوم نائینی(ره) می نویسد: دلالت کلمه (فی الامر) که مفرد محلّی و مفید عموم اطلاقی است بر اینکه متعلق مشورت مقررّه در شریعت مطهّره کلیه امور سیاسیه است هم در غایت وضوح است و خروج احکام الهیه از این عموم از باب تخصص است نه تخصیص.(۴۴)

با توجه به آنچه استفاده می شود قلمرو شورا مواردی است که وحی در آن وارد نشده باشد و شریعت در آن رابطه فاقد حکم باشد ولی در اموری که خدا و پیامبر در آن حکمی ندارند می توان مشورت کرد.

شرائط مشاور

یکی از مطالبی که در تعیین قلمرو شورا مؤثر است شرائطی است که از متون اسلامی برای مشاور ذکر شده است، در اینکه اعضای شورا باید واجد چه صفاتی بوده و از چه اوصافی بر کنار باشند و اگر فاقد این اوصاف باشند نمی توانند در امور مسلمین اظهار نظر نمایند می توان قلمرو شورا را مشخص کرد، شرائط مشاوران دو دسته ثبوتی و سلبی هستند.

صفات ثبوتی مشاوران

۱ـ اسلام: اولین شرط عضویت در شورا که موضوع آن رسیدگی به امور مسلمین است مسلمان بودن است زیرا یکی از حدودی که در شوری باید رعایت شود راز داری است خدا فرموده است غیر مسلمان را بطانه و همراز نگرید �یا ایها الذین آمنوا لاتتخذوا بطانة من دونکم لایألونکم خبالاً ودّوا ما عنتم�(۴۵)

ای کسانی که ایمان آورده اید محرم اسراری از غیر خود انتخاب نکنید آنها از هر گونه شر و فساد درباره شما کوتاهی نمی کنند، آنها دوست دارند شما در رنج و زحمت باشید.

۲ـ تعقل: پیشوایان حق سفارش کرده اند که با انسان های عاقل مشورت کنید نه افراد کم خرد رسول خدا(ص) فرمود: �استرشدوا العاقل ولاتعصوه فتندموا�(۴۶) با انسان عاقل مشورت کنید و او را نافرمانی نکنید که پشیمان می شوید. و باز فرمود: �مشاورة العاقل الناصح رشدٌ و یمن و توفیق من اللّه فاذا اشار علیک العاقل الناصح فایاک و الخلاف فانّ فی ذلک العطب�(۴۷) مشورت با انسان عاقل خیرخواه رشد و برکت و توفیق الهی است پس هرگاه انسان عاقل خیرخواه نظر مشورتی داد از مخالفت با آن بپرهیز که سختی بدنبال خواهد داشت و لذا مشورت با زنان عاقل مورد توجه قرار گرفته است.

علی(ع) فرمود: �ایاک و مشاورة النساء الامن جربت بکمال عقل�(۴۸) از مشورت با زنان اجتناب کنید مگر آنکه کمال عقلانی او به ثبوت رسیده باشد.

۳ـ تقوی

پیامبر خدا(ص)فرمود: با اهل تقوا و پرهیزکاری مشورت کنید: �شاور المتقین الذین یؤثرون الآخرة علی الدنیا و یؤثرون علی انفسهم فی امورکم.�

با متقین مشورت کنید که آنها کسانی هستند که آخرت را بر دنیا ترجیح می دهند و کارهای شما را بر امور خویش مقدّم می دارند.

۴ـ تجربه

مشورت با کسانی که اهل تجربه هستند می تواند انسان را از خطاها مصون و به راه صحیح رهنمون باشد و لذا یکی از شرائط مستشار تجربه است. علی علیه السلام فرمود: �افضل من شاورت ذوی التجارب�(۴۹) برترین کسی که با وی مشورت می کنی باید دارای تجربه ها باشد. امام صادق(ع) فرمود: �شاور فی امورک مما یقتضی الدین من فیه خمسة خصال، عقل و حلم و تجربة و نصح و تقوی فاستعمل الخمسة و اعزم و توکل علی اللّه فان ذلک یؤدیک الی الصواب.�(۵۰)

در کارها با کسانی مشورت کن که دارای پنج خصلت باشند، عقل، حلم و بردباری، تجربه، نصح و خیرخواهی،

تقوی این پنج خصلت را به کارگیر و تصمیم بگیر و بر خدا توکّل کن که این کار تو را به حق می رساند.

علی علیه السلام فرمود: �خیر من شاورت ذووی النهی و العلم و اولواالتجارب و الحزم�(۵۱) بهترین کسی که با او مشورت کنی صاحبان خرد و اندیشه و خداوندان تجربه ها و دوراندیشی هستند.

۵ ـ علم

یکی از شرائط مشاوران آنست که عالمان صالح باشند. پیامبر اکرم(ص) فرمود: �شاور و العلماء الصالحین فاذا عزمتم علی امضاء ذلک فتوکّلوا علی اللّه�(۵۲) با علمای صالح مشورت کنید و چون تصمیم بر اجرای آن گرفتید به خدا توکّل کنید.

۶ـ حلم ۷ـ نصح ۸ ـ حزم ۹ـ راز دار بودن

صفات سلبی مشاوران

صفات منفی مشاوران عبارت است: ۱ـ جبن و ترسو بودن ۲ـ بخیل ۳ـ حریص ۴ـ استبداد رأی ۵ ـ حماقت و سفاهت ۶ـ تلوّن ۷ـجهل ۸ ـ دروغگویی...

علی (ع) در نهج البلاغه خطاب به مالک اشتر فرمود: �ولاتدخلنّ فی مشورتک بخیلاً یعدل بک عن الفضل و یعدک الفقر و لاجباناً یضعفک عن الامور و لاحریصاً یزین لک الشرّه فان البخل و الجبن و الحرص غرائز شتّی یجمعها سوءالظن باللّه�.(۵۳)

بخیل را در مشورت دخالت مده زیرا که تو را از احسان منصرف می کند و از نیازمندی می ترساند، با افراد ترسو مشورت مکن زیرا در کارها روحیه ات را ضعیف می کند حریص را مشاور انتخاب نکن که حرص را با ستمگری در نظرت زینت می دهد. بخل و ترس و حرص غرایز و تمایلات مختلفی هستند که از بدگمانی به خدا سرچشمه می گیرد.

با توجه به مطالبی که تا کنون گفته شد مطالب ذیل استنتاج می شود:

۱ـ موضوع شورا فقط فرد نیست انسان فقط در مصالح فردی ملزم به مشورت باشد بلکه جامعه هم موضوع شورا است که در همه شؤون اجتماعی باید مشورت کرد.

۲ـ در تمام سطوح مدیریت چه مدیریت کلان و چه مدیریت عالی و چه میانی و خدماتی باید کارها را با مشورت انجام دهند چنانکه پیامبر اکرم(ص) به عنوان مدیر کلان و عالی جامعه و به عنوان زعیم و رهبر سیاسی از طرف خدا مأمور شده بود که مشورت کند و هم سیره عملی آن حضرت بر مشورت در همه شؤون زندگی استمرار داشت و لذا مدیران به عنوان ادامه دهندگان زعامت و رهبری آن حضرت باید به آن عنایت داشته و در همه کارها مشورت نمایند.

۳ـ همه اموری که به مصالح مسلمین مربوط می شود در قلمرو شورا قرار گیرد.

۴ـ شورا در نظام اسلامی محدود است اولاً به اموری که حکمی از طرف خداوند و رسول او در آن وارد نشده باشد و لذا جامعه اسلامی حق به شور گذاشتن احکام صریح اسلامی و فرامین پیامبر خدا را ندارد و ثانیاً افرادی که به عنوان مشاور برگزیده می شوند از شرائط و ویژگی هایی برخوردار باشند که برخی از آن ها از صفات ثبوتی که باید آن ها را داشته باشند و برخی از صفات سلبی هستند که باید از آن برکنار باشند

 

اسامی شورای شهر تبریزر در سال 92 از مهندس فرهاد صفری

محمود چمنی امروز در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در تبریز اظهار داشت: کار شمارش و تجمیع 588 شعب اخذ رای در چهارمین دوره انتخابات شورای اسلامی شهر تبریز به اتمام رسید و اسامی 21 منتخب عضو اصلی و هشت نفر علی البدل به شرح زیر است:

شهرام دبیری  105 هزار و 157

احتشام حاجی پور 52 هزارو 750

اسماعیل چمنی 51 هزار و 239

بهروز خاماچی 46 هزار و 784

المیرا خاماچی 45 دهزار و 211

اکرم حضرتی 33 هزار و 403

اصغر عابد زاده 31 هزار و 814

جواد ششگلانی 31 هزار و 484

سعید محدث 30 هزار و 868

حبیب شیری اذر 30 هزار و 129

علی شیاری 26 هزار و 439

محمدحسین جعفری 26 هزار و 224

علی نوای‌باغبان 25 هزار و 622

محمد حسن اسوتچی 24 هزار و 408

جعفر مدبر 23 هزار و 638

امیرحقیان  23 هزار و 618

ایران آهور 22 هزار و 722

رسول درسخوان 22 هزار و 85

ایرج شهین باهر  21 هزار و 115

سعید حاجی زاده بخشایش 20 هزار و 278

فریدون بابایی اقدم 20 هزار و 139

اسامی اعضای علی البدل شورای شهر تبریز

محمد باقر لطفی 19 هزار و 139

سید حسن شکوری 18 هزار و 938

علاالدین نورمحمدزاده 17 هزار و 508

عزیز زاهدی 17 هزار و 143

علی فخرآذر 16 هزار و 962

رشید صالح‌پور 16 هزار و 216

اسماعیل سلیمی 16 هزار و 168

مسعود برزگرجلالی 15 هزار و 763

چمنی متذکر شد: نامزدهایی که در رابطه با تعداد آرای خود ، شکایت دارند می‌توانند تا 2 روز با در دست داشتن مستند شکایت خود به معاونت سیاسی و اجرایی انتخابات شهرستان تبریز واقع در طبقه سوم فرمانداری مراجعه کنند.

سیل بی انصاف -  مهندس فرهاد صفری ( کارشناس ارشد مدیریت و کارشناس مالی )

 

سو گلر آخار گئدر
وریانی ییخار گئدر
بو دونیا پنجره دی
هر گلن باخار گئدر


سئل

نکند این سیل زدگان هم مثل حادثه تلخ قطار تبریز و یا زلزه زدگان ارسباران فراموش شوند؟

سیل بی انصاف آمد و برد و البته انصاف برخی را نیز برده است! بجای غمخواری و همدردی به مردم آسیب دیده و مظلوم سیل زده طعنه های ناروا زدند!


در این فاجعه (سیل) و جان باختن تعدادی مردم چند امر مشهود است:
1- ضعف آموزشها و آگاهی از خطرات برای مردم
2- ضعف امداد و نجات
3- ساخت و ساز غیرقانونی در حریم رودخانه ها و مسیل ها و نبود نظارت
4- بی احتیاطی برخی از مردم و نیز بی احتیاطی و اشتباه محرز مسئولان بخصوص راه و شهرسازی
5- غیراصولی بودن ریشه ای گسترش شهرها و روستاها
6- هرچند بلایای طبیعی غیرقابل اجتناب است اما میشود با رفتار و عملکرد درست خسارات را به حداقل رساند مثل ساخت پلها با ایمنی 

حالا چه سود عزای عمومی و دهها خبر و عکس دردی را درمان  نمیکند. 

 

اهل دلی از خدا پرسید: خدایا اگر انسان بودی، چه میکردی تا خدا از تو خشنود باشد؟
خدا فرمود: در زمین میگشتم، ببینم چه کسی به کمک احتیاج دارد، مشکلش را حل میکردم... 

سیل تبریز

غله زار

سیل عجبشیر


مسافرانی که همسفر آب شدند
بی انصافی درباره جانباختگان سیل آذرشهر/ سلفی در کار نبود


درحالی‌که برخی رسانه‌ها از جان‌باختگان سیل به‌عنوان تماشاگران و سلفی بگیران یاد می‌کنند ولی واقعیت چیز دیگری است و عکس سلفی و یا تماشایی در کار نبود.

بارش بی‌سابقه باران که به ۶۴میلی‌متر رسید و در ۵۰ سال گذشته در استان آذربایجان شرقی بی‌سابقه بود در آذرشهر و عجب‌شیر باعث وقوع سیل شد و خسارات زیادی در پی داشت.

جان باختن ۴۲ نفر از مردم آذرشهر و عجب‌شیر به همراه خسارت ۳۰۰ میلیارد تومانی نمونه‌ای از این خسارت‌های جانی و مالی بود.

جان‌باختگان حادثه سیل در عجب‌شیر اغلب مربوط به روستای چنار بودند که به دلیل ساخت‌وساز در حریم رودخانه و تخریب خانه‌های مسکونی و کشته شدن تعدادی از مردم این روستاها در جریان سیل اخیر شد.

ولی در بررسی جان‌باختگان شهرستان آذرشهر اسم یک پل بیشتر به چشم می‌خورد، «پل غله زار»! کلیپی که در فضای مجازی به‌سرعت منتشر و گسترش یافت و در نگاه اول چنین به نظر رسید که خودروهایی که در داخل سیل گیرکرده‌اند و آب آن‌ها را می‌برد افرادی بودند که در عصر جمعه در حال تماشای سیل بودند که آب آن‌ها را برده است ولی واقعیت چیز دیگری بود و تماشاگری در کار نبود.
واقعیت این بود که دهانه یکی از این پل‌ها محل عبور و مرور مردم روستای غله زار شهرستان آذرشهر بود که از آن به‌عنوان زیرگذر استفاده می‌کردند. در روز حادثه نیز طبق معمول خودروهای زیادی درحال عبور و مرور بودند که به جهت افزایش یک‌باره میزان آب سیل برخی از خودروها در آب گیر می‌کنند و سیل آن‌ها را با خود می‌برد و درنهایت سرنشینان بسیاری از این خودروها جان خود را از دست می‌دهند.

گفتگوی خبرنگار مهر با روستاییان غله زار حاکی از آن است که دهانه یکی از پل‌های رودخانه آذرشهر به‌عنوان زیرگذر این روستا استفاده می‌شد و حتی از ۱۰ سال قبل آسفالت شده بود و همه مردم از این مسیر استفاده می‌کردند.


روستای چنار عجبشیر با 20 جان باخته که سیل مردم را با خانه هایشان برد
روستای چنار

جان باختگان سیل

سیل عجبشیر

سیل آذرشهر

خانواده ای که در سیل آذرشهر همگی بکام مرگ فرستاد شدند

سیل زدگان

دختری که برگشته ولی نه خانه و نه پدر مادرش هستند

سیل آذربایجان


تابلوی نصب‌شده در این محل نیز گواهی این حرف مردم منطقه است که سالیان سال است از این راه خطرناک استفاده می‌کردند.

تابلوی زیرگذر غله زار آذرشهر و یا آسفالت کردن همان دهانه پل، تأییدی به حرف‌های اهالی است. مردم برای ورود به جاده اصلی آذرشهر از دهانه زیر پل غله زار تردد می‌کردند و در روز حادثه نیز با عبور از این محل شدت بالای سیل آن‌ها را غافل‌گیر می‌کند و تعدادی از خودروها به همراه سرنشینان در داخل سیل غرق می‌شوند.

بیشترین جان‌باختگان حادثه سیل آذربایجان شرقی مربوط به پل غله زار است

مدیرکل بحران آذربایجان شرقی در گفتگو با خبرنگار مهر، گفت: بیشترین جان‌باختگان حادثه سیل آذربایجان مربوط به پل غله زار آذرشهر است که خودروها به همراه سرنشینان آن‌ها را آب با خود می‌برد.

خلیل ساعی گفت: تاکنون جسد ۳۶ نفر از جان‌باختگان سیل اخیر در استان پیداشده است.  شهرستان عجب‌شیر ۲۰ مفقودی داشت که جسد ۱۸ نفر از آن‌ها پیداشده است.

وی ادامه داد: شهرستان آذرشهر نیز ۲۲ مفقودی داشت که جسد ۱۸ نفر از آن‌ها پیداشده است.

ساعی سپس ادامه داد: تلاش‌ها برای  یافتن اجساد دیگر ادامه دارد.

وی از خسارت ۳۰۰۰ میلیارد ریالی سیل در آذربایجان شرقی خبر داد و گفت: سیل اخیر به ۱۲ شهرستان استان خسارت زد.


برخی از خودروها از دهانه دوم پل تردد کرده‌اند
معاون فرماندار شهرستان آذرشهر نیز در گفتگو با خبرنگار مهر در این خصوص گفت: این محل عبور و مرور موقت بود که در روز حادثه نیز توسط مأموران انتظامی هشدارهایی داده‌شده بود ولی با اعتنایی مردم مواجه شد.

احمد علیزاده گفت: متأسفانه برخی از خودروها از دهانه دوم پل تردد کرده‌اند که همین مسئله باعث بروز این حوادث شد.

وی گفت: سه ساعت قبل از شدت یافتن سیل تمامی نیروهای انتظامی شهرستان در این محل حضور داشتند و از تردد خودروها جلوگیری می‌کردند.

این درحالی‌که است که به گفته برخی از اهالی در روز حادثه این مسیر بسته نشده بود و تردد در آن جاری بوده است.

لحظه ای دلخراش از سیل پل غله زار آذرشهر
 


سایه سنگین بی تدبیری و مرگ آذربایجانی ها در سیل
 



اینجا مسیر راه نبوده است!
فرماندار شهرستان آذرشهر نیز در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: اینجا مسیر راه نبوده است بلکه راه گذری اضطراری یک روستایی بود که متأسفانه با توجه به ممانعت‌هایی که مأموران انتظامی در روز حادثه انجام می‌دادند ولی مردم بی‌اعتنایی کرده بودند و از این مسیر استفاده می‌کردند.

یدالله الهیاری اظهار داشت: عدم رعایت مردم و بی‌احتیاطی باعث بروز این حادثه تلخ شد.


مردم از دوربرگردان جایگزین غله زار در آذرشهر استفاده نکرده بودند
معاون عمرانی استاندار آذربایجان شرقی نیز در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: مردم از دوربرگردان جایگزین غله زار در آذرشهر استفاده نکرده بودند.

محمدصادق پور مهدی با تأکید بر اینکه تردد نکردن از دوربرگردان جایگزین پل غله زار آذرشهر زمینه‌ساز افزایش قربانیان بود، افزود:چند متر جلوتر از دوربرگردان قبلی، دوربرگردان جایگزین ‌قرار داده‌شده بود.

وی ادامه داد: بااین‌حال ساکنان روستای غله زار اصرار به تردد از مسیر قبلی داشتند که این موضوع باعث افزایش شمار قربانیان سیل شد.

این حادثه نیز به تلخی هرچه تمام به پایان رسید و خانواده‌های زیادی داغدار شدند ولی امیدواریم باتدبیر مسئولان و بستن این مسیرهای خطرناک و ساختن جاده‌های ایمن شاهد کاهش تلفات حوادث این‌چنینی باشیم.


سیل آذربایجان

تسلیت

آذربایجان تسلیت

عرض تسلیت

بالاخره روحانی آمد!
حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان به دنبال بالا گرفتن انتقادات مردم از بی‌توجهی به مناطق سیل‌زده و به منظور بازدید از این مناطق پیش از ظهر 30 فروردین 1396 وارد فرودگاه بین‌المللی شهید مدنی شد تا پاسخی به انتقادات داده باشد.

وی در این سفر ساعتی قبل  از پل غله زار بازدید کرد، جایی که مسؤولان مدعی بودند گرفتن عکس سلفی عامل اصلی و مهم در افزایش تلفات سیل آذربایجان بوده است.

از خسارات مالی تبریز در حاشیه های شهر که منازل ساکنانش به استخر تبدیل شده بود که بگذریم خروش بی رحمانه سیل در رودخانه ها و مسیل های شهرستان های عجب شیر و آذرشهر که یکی از تلخ ترین حوادث آذربایجان را رقم زد نمی توان به راحتی گذشت.
سیل خروشانی که پر از گل و لای بود و خودروهایی را با مسافران داخلش به کام مرگ کشید.

خشم سیلاب در شهرهای آذرشهر و عجب شیر به حدی بود که بسیاری از هموطنانمان را مقابل چشمان شهروندان و عزیزان خود به کام مرگ کشید و صحنه هایی دلخراش و جانگداز را از خود به یادگار گذاشت.

انتشار تصاویر خودروهای مچاله شده و اجساد غرق شده در گل و لای همچنین تصاویر زیر و رو شدن روستای چنار که بیشترین خسارت جانی و مالی را متحمل شده است دل هر کسی را به درد می آورد.

انتشار تصاویر دلخراش و وحشتناک از بلعیده شدن خودروها در سیل آذرشهر که از آن به عنوان فاجعه پل غله زار یاد می شود و صدای شیون و فریادهای مردمی که نظاره گر آخرین تقلاهای غرق شدگان در سیل بودندT بار دیگر مردم آذربایجان را عزادار کرد.

هنوز داغ زخم ها و مظلومیت جان باختگان قطار مرگ را فراموش نکرده بودیم که گردش روزگار داغ دیگری برایمان به ارمغان آورد! با مرگ بیش از ۴۰ نفر از شهروندان آذربایجانی بار دیگر آذربایجان به سوگ نشست.

بعد از وقوع فاجعه سیل گروه های امدادی هلال احمر، اورژانس، ارتش و سپاه به سمت مناطق سیل‌زده شتافتند و عملیات برای نجات و جستجوی مفقودان حادثه شروع شد.

تا به امروز ۳۵ جسد از ۴۲ مفقود این حادثه کشف شده‌اند که ۱۸ نفر مربوط به عجب‌شیر و ۱۷ نفر مربوط به آذرشهر است.

مسؤولان ارشد استانی ابتدا اعلام کردند که مردم برای تماشای سیل تجمع کرده و مشغول فیلم‌برداری و انداختن عکس سلفی از سیل بودند که گرفتار سیل شده‌اند!

تصاویر اولیه به نوعی این گفته مسؤولان را تایید می‌کرد ولی رفته رفته با انتشار تصاویر و فیلم‌ها زوایای دیگری از این فاجعه مشخص شد.

طبق گزارش‌های مستند دریافتی از شهروندان همچنین تصاویر موجود دوربرگردان جاده آذرشهر که اداره کل راه و شهرسازی در وسط رودخانه احداث کرده است عامل گرفتار شدن خودروهایی بود که از این جاده عبور می‌کردند! این در حالی است که مسؤولان ذی‌ربط طی مصاحبه‌های متعدد اعلام می‌کردند مردم برای تماشای سیل رفته بودند!

احتمال دارد برخی مشغول فیلم‌برداری و انداختن عکس سلفی باشند اما به این نکته توجه کنیم که راه ارتباطی از زیر پل بوده است.

دیدار رئیس جمهور از مناطق سیل زده آذربایجان
 


بر اساس این گزارش، دوربرگردان جاده آذرشهر از چند سال پیش  در پل غله زار به علت وقوع تصادفات جاده‌ای به صورت اجباری به سمت وسط رودخانه سوق داده می‌شود، این جاده فرعی که غیراستاندارد و غیرکارشناسانه تعبیه شده بود عامل گرفتار شدن اتومبیل‌ها در سیل شد که در حال گذشتن از جاده بودند.

حال بار دیگر همانند حادثه قطار مرگ بی‌تدبیری مسؤولان وزارت راه فاجعه غم‌باری برای مردم آذربایجان رقم زد.

در انتها جا دارد سلامی بکنیم به نمایندگان استان در مجلس که سینه خود را سپر کرده و مقابل استیضاح وزیر راه ایستادند! سلام نماینده وزیر و دولت!

مهندس فرهاد صفری ( کارشناس ارشد مدیریت و کارشناس مالی ) در مورد برای تبریز 2018 مردم شهر را میزبان ک

 

برای تبریز 2018 مردم شهر را میزبان کنیم...
فستیوال فرهنگی و هنری رهیافت کلیدی تبریز 2018



برای 2018 :
لازم است تبریز هتل و امکاتات اقامتی داشته باشد
لازم است تبریز مراکز تفریحی و عمومی داشته باشد
لازم است تبریز  حمل و نقل قابل قبول برای مسافران داشته باشد
لازم است تبریز اماکن مهم تاریخی و توریستی خود را آماده توریستها کند
لازم است تبریز تبلیغات حرفه ای و متنوع در استان و ایران و کشورهای اسلامی داشته باشد
لازم است تبریز  تورهای شهرها و روستاهای هدف و حتی استانهای اطراف را برای توریست ها برنامه ریزی کند
لازم است تبریز محیط زیست و طبیعت خود و اطراف استان را آماده سازی برای گردشگران کشورهای اسلامی کند
و...

توریسم

 

گردشگری تبریز



اما برای فرهنگ و هنر آن هم فرهنگی بسیار غنی و اصیل و خاص آذربایجانی خود برنامه و آمادگی دارد؟
جواب نه میباشد!  زیرا که تا حالا مردم خود شهر تبریز با فرهنگ و هنر خود هرچند در آن پرورش یافته و ذاتا دارند ولی ناآشنا و غریب هستند!
تبریزیها و خیلی آذربایجانیها با شهر خود انگار که غریبه هستند و از فرهنگ بومی سنتی خود روبروز دورتر شده اند و حتی مسافران بیشتر از خود تبریزیها اماکن و دیدنیهای ما را دیده و کمابیش آشنایی دارند پس چطور از شهروندان تبریز برای 2018 باید انتظار داشت؟!

tabriz

پایتخت گردشگری ایران

tour
 

تقصیر خود مردم و مسئولان شهر است که چنین بر سر مردم آورده اند و حالا شعار هر شهروند یک  میزبان را سر میدهند!

وقتی خود مردم شهر از اماکن تاریخی خود بی خبرند و ناآشنا ، وقتی مردم شهر حتی یکبار هم آیین سنتی و رقص و موسیقی بومی خود را در شهر نمیبینند ، وقتی از فرهنگ زیبا و سنتی خود دور میشوند و این و آن رخنه میکنند، چگونه انتظار دارید مردم شهر میزبان شهرشان باشند؟!


تبریز ویکی لینکلر همواره بعد از ارائه انتقاد و نقاط ضعف، خوشبختانه خود راهکار و پیشنهادهای متعدد نیز ارائه داده است...


راه حل های ساده و سریع هر شهروند تبریزی یک میزبان :  
- بمدت حداقل یکسال برای مردم شهر تبریز و همچنین شهرستانها و روستاهای اطراف هدف از جمله (مراغه، ارسباران، مرند، کندوان، جلفا و...)  تورهای گردشگری داخلی رایگان برای آشنا کردن با محیط و داشته های گردشگری و فرهنگی خود تدارک باید دید.

- در اماکن عمومی و پر جمعیت برای مثال داخل اتوبوسهای BRT میتوان با قرار دادن صفحه نمایش و تهیه و توزیع ویدیوها و تیزرها و مستندهای آموزشی و تبلیغی در زمینه گردشگری و فرهنگی آذربایجان اقدام کرد.
همچنین در اماکن مهم تاریخی میتوان با قرار دادن تابلوهای هوشمند الکترونیکی راهنماهای مدرن و در دسترس برای مردم قرار داد.

- تهیه و توزیع بروشورها و دفترچه کمک آموزشی و راهنمای تبریز 2018  مخصوص مردم تبریز.

و دیگر اقدامات که بعدا یا قبلا ذکر شده و میشود.

شهر تبریز



برگزاری جشنواره ها فرهنگی و هنری و سنتی کلید موفقیت 2018 :


باید از اکنون مسئولان و مردم تبریز آماده و تمرین برگزاری جشنواره برای میزبانی گردشگران کنند.  لازمه جذابیت برگزاری جشنواره در محیط باز و عمومی شهر است.  بدلیل داشتن فرهنگ و هنر اصیل و خاص و غنی آذربایجانی - ایرانی - اسلامی که در تبریز وجود دارد و هرکسی آنرا ندارد و میتواند برای دیگر ملل گردشگر مسلمان بسیار جذاب و جالب باشد و به بهترین نحو ممکن فرهنگ و آداب ما را به دیگران منتقل کند.

برای نمونه اشاره داریم به برگزاری فرهنگ استقبال عید نوروز و تکم چی در آذربایجان که با عنوان نوروزگاه در عید امسال برگزار شد و چقدر برای همه زیبا و جذاب بود...
یا آداب رسوم شب خاص چلله یا آداب رمضان و...

لینک صفحه جانبی آداب رسوم و اصالت آذربایجان

جشنواره فرهنگی



جشنواره های فرهنگی هنری سنتی تبریز 2018 برای مثال میتوانند:

- برگزاری مسابقه و جشنواره فرش دستبافت آذربایجان با اهدا جایزه و در محلی مناسب مانند میدان شهید بهشتی(منصور سابق) ، که اکنون تبریز پایتخت فرش دستبافت جهان است.

- برگزاری مسابقات و جشنواره بازیهای محلی و سنتی آذربایجان، مثلا در محوطه کاروانسراهای بازار تاریخی و نیز شهرکهای جدید و مدرن تا کودکان جدید با گذشته خود ارتباط داشته باشند.

- برگزاری جشنواره رقص و موسیقی مقامی و اصیل آذربایجانی با هنرمندان و خوانندگان بزرگ ، در اماکنی مانند باغ موزه قاجار  و ائل گلی تبریز.

- برگزاری جشنواره موسیقی عاشیقی ، با فراخوان عاشیقها از سراسر مناطق آذربایجان در باغهای تاریخی مثل باغ گلستان یا باغ صائب تبریزی یا باغ شمس و...

- برگزاری جشنواره لباس محلی (سنتی، روستایی، عشایری) آذربایجان ، با اجرا برای بزرگسالان و کودکان.

موسیقی سنتی

موزه تبریز

جشنواره

تبریز 2018

آئین

جشنواره غذا

موزه قاجار


- برگزاری جشنواره پایتختی تاریخی و اسلامی تبریز با رژه و آیین سلجوقیان تا ایلخانان و صفویان و قاجاریان در محلات تاریخی تبریز ازجمله راسته کوچه، شنب غازان و دوه چی و حتی دانشکده معماری و هنر برای عموم.

- برگزاری محفل شعر و شاعری، با فراخوان شعرای ترکی و فارسی و عربی جهان اسلام در مقبره الشعرا و مقبره دوکمال تبریز.

- برگزاری محفل قرآن و آداب سنتی و قدیمی مذهبی، در اماکن مذهبی مانند مسجد سلجوقی جامع بازار یا مسجد کبود تبریز.

- برگزاری مسابقات و جشنواره شیرینی و شکلات آذربایجان ، در برخی خانه ها و حمام ها رستورانهای قدیمی تبریز.

- برگزاری جشنواره غذا و سوغات و آجیل آذربایجان ، در اماکن عمومی مثل سنگفرش تربیت و مقصودیه و مغازه های سنگی شهناز و ولیعصر و...

- برگزاری نمایشگاهها و جشنواره های دائمی صنایع دستی بومی آذربایجان که اکنون هم بطور ضعیف انجام میشود.

و... 

بهمین سادگی از داشته های میراث و اجداد خود میتوانیم استفاده کرده و تبریز 2018 را جذاب و مدیریت کنیم البته اگر برخی نگاه تنگ نظرانه نداشته و اجازه دهند تبریز آبروی خود و ایران اسلامی را بخوبی حفظ و معرفی کند.

مهندس فرهاد صفری ( کارشناس ارشد مدیریت و کارشناس مالی )در مورد ۲۰۱۸، تبریز به عنوان پایتخت هنری کشور

یکی از مقصد های فوق العاده جذاب و زیبای ایران چهار فصل بوده که عاشقان بسیاری در داخل و خارج از کشور دارد. تبریز و یزد، دو شهر فوق العاده و تاریخی ایران هستند. در سال ۲۰۱۸، تبریز به عنوان پایتخت هنری کشورهای جهان اسلامی انتخاب شده است و این انتخاب، مسئولیت تبریزی ها برای ارتقای صنعت گردشگری و فراهم کردن زیر ساخت های پذیرایی از مهمانان این دیار را در دو سال آینده افزایش می دهد.

 
خانه تاریخی

تبریز

چرا تبریز؟

تبریز به واسطه این که نخستین های ایران، از چاپ خانه و کودکستان تا سینما و کافی شاپ و رستوران، برای اولین بار در این دیار عرضه شد و به شهر های دیگر کشور سرایت کرد،‌ از اهمیت فوق العاده ای در تاریخ معاصر برخوردار است. هم چنین، تبریز، پایتخت مشروطه ملت ایران است و قیام مردم تبریز علیه حکومت پهلوی، سرمنشا بسیاری از رویدادهایی شد که به انقلاب اسلامی بهمن ۵۷ خورشیدی منتهی شد.

تبریز، فقط جای سیاسی نیست. تبریز جاییست که هنر و صنایع دستی و سوغاتش، آوازه خاص و عام و یک برند جهانیست. سوغات تبریز را می توان در بسیاری از کشور های دنیا به عنوان با کیفیت ترین و خوشمزه ترین سوغات ایران در مغازه های معتبر مشاهده کرد. در تبریز، محله های تربیت و مقصودیه، شانزلیزه تاریخی ایران است. جایی که قدیمی ترین خانه های ایران در آن جا قرار دارد و به همین خاطر، تبریز را پایتخت خانه های قدیمی ایران می دانند.
 
تبریز لینک


بنابراین اگر قصد گردشگری در ایران زیبا را دارید، اگر به تبریز نکرده اید، دیار ترین ها و سرزمین اولین های ایران را فراموش نکنید.

صحبت از تبریز شد. در تبریز، نام ها و مکان ها، یادآور تاریخ هستند. یادآور بخشی از تاریخ معاصر پر فراز و نشیب کشوری که میراث دار تاریخ و فرهنگ و ادب کهنی چند هزار ساله بوده و دیار آذربایجان، همواره از جمله قلمرو های تاثیر گذار در فرهنگ، سیاست، هنر و معماری و ادب این مرز و بوم به شمار می آمده است.

تبریز، هم دیار خانه های قدیمی است، هم یکی از پایتخت های معماری و شکوه هنر ایرانی اسلامی که الهام بخشی معماری اصفهان و دیگر نقاط کشور نیز به شمار می رود. معماری در تبریز، شما را با دنیایی از ظرافت ها و زیبایی ها آشنا می کند که شاید نمونه اش را در هیچ جای این مرز و بوم نتوانید مشاهده کنید.

پارک اعتصامی در ولیعصر تبریز
پارک اعتصامی


اختر چرخ ادب که بود؟
 
پیش از صحبت درباره ظرافت های خانه پروین اعتصامی، سخن را با معرفی این چهره ادبی سرشناس تاریخ ادبیات معاصر کشورمان آغاز می کنیم. درباره پروین، در دوران مدرسه، گفتار های نغز و شیرین بسیاری خواندیم اما دیوان او، هم چون دیوار سایر شاعران معاصر کشور، خیلی مورد توجه نسل جوان قرار نگرفته است که امیدواریم فرهنگ دوستان از اشعار این چهره فرهیخته کشور در شبکه های اجتماعی بیش تر استفاده کنند.
 
شعری از پروین در کتاب دوران مدرسه- یادش بخیر 
شعر اعتصامی

تبریز، دیار فرهنگ دوستان و نام آوران ادبیات و فرهنگ و سیاست ایران زمین است. یکی از آن ها، فردی به نام درخشنده اعتصامی است که در ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ چشم به جهان گشود و متاسفانه عمرش کوتاه بود و ۳۵ سال بعد، در ۱۵ فروردین ۱۳۲۰، چشم از جهان فرو بست.

تصویر نامه استخدام پروین اعتصامی به عنوان کتابدار در تبریز
پروین اعتصامی
 

پروین از جمله شهروندان ایران بود که عمر کوتاهش، ثمرات فروانی داشت و برخی او را معروف ترین شاعره معاصر ایران می دانند. وی فرزند یوسف اعتصامی آشتیبانی و اختر شوری بخشایشی بود. وی از کودکی،‌ زبان های انگلیسی و عربی را علاوه بر ترکی و فارسی، نزد والدینش فرا گرفت و جالب است که بدانید، به واسطه شهرت پدرش توانست در محضر اساتیدی هم چون دهخدا و ملک الشعرای بهار، اصول سرودن و تصنیف را بیاموزد.

پدر پروین، خود شاعر و از ادیبان روزگار بود و کارهای ترجمه بسیاری انجام داد. فعالیت های ادبی پدر پروین تاثیر زیادی بر ورود او به دنیای شعر و شاعری داشت و به همین خاطر، پروین بر خلاف هم سن های خودش، وارد دنیای حرفه ای شعر و شاعری شد.

 پروین اعتصامی در زمان کتابداری دانش سرای عالی در جریان بازدید محمد رضا پهلوی
شاه

از پروین در ایران بیش تر در ۲۵ اسفند که در تقویم رسمی کشور، روز بزرگداشت پروین اعتصامی است. سخن به میان می آید. تنها اثر چاپ شده از پروین،‌ دیوان شعر اوست که شامل ۶۰۶ شعر در قالب مثنوی، قطعه و قصیده است.

یکی از دلایل شهرت پروین، به کار بردن سبک شعره مناظره در سروده هایش است و پیش از انتشار دیوان او، بخش هایی از اشعارش در مجله بهار و منتخبات آثار هشترودی و امثال الحکم علامه دهخدا منتشر می شد.
 
تصویری از پدر پروین اعتصامی که بر روی طاقچه خانه قرار گرفته است
اختر چرخ ادب ایران

پروین، استاد اشعار مناظره ای است و مضامین و معانی اشعارش، به مقولاتی از جمله دلبستگی به پدر، استعداد و شوق فراوان در اموختن دانش، روحیه ظلم ستیزی و مخالفت با ستم و ستمگران دلالت دارد. در دیوان پروین اعتصامی، بیش از ۷۰ نوع شعر در قالب مناظره دیده می شود که پروین با مهارت تمام، از نبوغ خود بهره می گیرد و از زبان اشیا وحیوانات و گیاهان، مناظره هایی برای ارائه مفاهیم نغز و بدیع و اموزنده استفاده می کند.

پروین را استاد شخصیت پردازی و تخیل و تمثیل در ادبیات معاصر می دانند.

این که خاك سیهش بالین است          اختر چرخ ادب پروین است
گرچه جز تلخی از ایام ندید                  هرچه خواهی سخنش شیرین است
صاحب آنهمه گفتار امروز                     سائل فاتحه و یاسین است
دوستان به كه ز وی یاد كنید                دل بی دوست دلی غمگین است
خاك در دیده بسی جان فرساست        سنگ برسینه، بسی سنگین است
بینید این بستر و عبرت گیرد                هركه را چشم حقیقت بین است
هر كه باشی و ز هرجا برسی                 آخرین منزل هستی این است
آدمی هرچه توانگر باشد                      چو بدین نقطه رسد مسكین است
اندر آنجا كه قضا حمله كند                  چاره تسلیم و ادب تمكین است

محمدعلی مجاهدی شعرهای پروین را شعرهایی عفیف می‌داند و بیان می‌کند: شعر پروین شعر عروسکی و ویترینی نیست؛ بلکه چه به لحاظ ساختاری و چه به لحاظ لفظی فاخر و متین است. هنر پروین در این است که هم متانت لفظ را رعایت کرده و هم فخامت معنا را، و همین ویژگی شعرهای او را در زمره ماندگارترین آثار شعر قرار داده است. پروین در غزل و مثنوی و قطعه از سبک عراقی و در چکامه‌سرایی از سبک خراسانی پیروی می‌کند.
 
مقبره پروین اعتصامی
قبر پروین اعتصامی
 
گشتی در خانه اختر چرخ ادب

در تبریز، محفل اولین های ایران و دیار خانه های قدیمی ایران زمین، خانه اختر چرخ ادب، متولد تبریز و افتخار ادب اذربایجانی ها، یکی از خانه های تاریخی است که نه در محله معروف مقصودیه، بلکه در خیابان عباسی واقع شده است. اگر به تبریز رفتید، خیابان عباسی، جنب مسجد میرآقا و کوی ساوجلاغی را فراموش نکنید. در ان جا، بخشی از فرهنگ و ادب ایران را می توان جست و جو کرد.
 
خانه پروین

بنیاد ادب آذربایجان

خانه پروین اعتصامی در سال ۱۳۸۵ به عنوان یکی از آثار ملی کشور ثبت شد و امروزه،‌یکی از مقصد های گردشگری این دیار به شمار می رود. وقتی به سمت کوچه بروید، تابلوی بزرگی از دور، گویی شما را به نظاره نشسته است. تابلویی که رویش نوشته شده است: خانه پروین اعتصامی (۱۲۸۵-۱۳۲۰).

این جا مکانیست که پروین، زمان کودکی خود را در آن جا سپری کرد و قدمتش به اوایل دوره پهلوی اول باز می گردد. خانه دو طبقه ای که در محله ششگلان تبریز قرار دارد و حیاطی بزرگ و باغچه های با صفایش، روزگاری، روزگاران پروین ادب ایران بود.
 
تصویری از حیاط خانه پروین اعتصامی که تصویر بزرگان ادب تبریز در دیوار است
اعتصامی

ساختمان، معماری آجری دارد و مجسمه ای از پروین اعتصامی، در ابتدای پله ها، مخاطبان را به انتظار می کشد. گویی به آن ها می گوید که داخل شوید تا با هم از پله ها بالا رفته و به داخل ساختمان برویم.
 
 پروین اعتصامی

این خانه از دو طبقه و یک زیر زمین تشکیل شده است. بسیاری از خانه های قدیمی تبریزی ها، دارای زیر زمین بوده که در واقع برای شب نشینی های تابستانی از آن استفاده می شد و معمولا هم از حوضی بزرگ هشت ضلعی، آبی در آن جا جریان داشته است.

در طبقه نخست خانه،‌ دو اتاق و یک سالن با دو وردی شرقی و غربی ، منظر خلوت و دلنشینی را تشکیل می دهد. در طبقه بالا، سه اتاق که یکی از آن ها به آب انبار قدیمی راه دارد مشاهده می شود و یک تنور پخت نان که اتفاقا در جریان مرمت خانه در چند سال اخیر از دل خاک بیرون آمده است.

همان طور که در دیگر خانه های قدیمی با معماری زیبای و خاص تبریزی مشاهده می کنیم، زیر زمین خانه پروین اعتصامی دارای خوض خانه بوده سقفش کلیل آذری است و پنچ اتاق گهواره ای در ان قرار دارد.

خانه دارای حیاط وسیع و دلبازی در مساحتی به وسعت ۹۰۰ متر است که شاید همین فضای دلگشا و رمانتیک باشد که طبع شعر و ذوق هنری اختر چرخ ادب را به سر ذوق آورده است. این خانه یک هزار و سیصد متری، چند سالی است که محل عرضه و فروش آثار صنایع دستی و ادبی استان آذربایجان شرقی شده و مخاطبان زیادی را به خود تجربه کرده است.
 
غروب دل انگیز حیاط، تماشاگه راز می شود خانه پروین اعتصامی 
 خانه تاریخی در تبریز

در بخش جنوبی حیاط، مجسمه ای سفید رنگ از پروین اعتصامی دیده می شود که در میان فضای سبز حیاط، دلربایی می کند.
 
خانه تاریخی اختر چرخ ادب ایران زمین، پروین اعتصامی

آن چه بیش از همه در خانه دلگشا و نوستالژیک پروین اعتصامی، نظر ها را به خود جلب می کند، اجر کاری زیبا و شیک و ساده بنا است که امروزه در خانه های مدرن عصر مدرن، جایگاهی ندارند. پنجره های چوبی خانه نیز، یادآور ارسی ها و پنجره های چوبی در خانه های قدیمی و تاریخی محله مقصودیه تبریز است که بازدید از ان را نیز به مخاطبان این خانه توصیه می کنیم. 

در دیوار سمت راست خانه، تصاویری از بزرگان ادب و فرهنگ تبریز نیز به چشم می خورد که در تصویر زیر، عکسی از بازار تبریز، مسقف ترین بازار ایران و یکی از آثار ملی کشور به چشم می خورد.
 
شاعره

در داخل خانه، بر دیوار ها، اشعار و تصاویر از اختر چرخ ادب مشاهده می کنیم که نمونه اش را در قطعه شعری که به دست خط پروین برای سنگ مزارش انتخاب شده است، می بینیم.
 
قطعه شعری که برای درج بر روی سنگ قبر پروین اعتصامی انتخاب شد
شعر پروین اعتصامی
 

در بخشی از دیوار خانه، متن نامه های قدیمی هم به چشم می خورد که نمونه اش را در زیر مشاهده می کنید. نامه فرمانداری قم درباره دفن پروین اعتصامی در سال ۱۳۲۰.

وفات پروین اعتصامی

در این خانه آثار زیبایی در داخل کمد هایی شیشه ای قرار گرفته که درتصویر زیر مشاهده می کنید.
 
خانه پروین اعتصامی
 
شاعر ایران 

در یکی از دیوار های طبقه نخست خانه،‌ قطعه شعری به دست خط مرحوم پروین اعتصامی برخورد می کنیم که برای از دست دادن پدر سرود.

شعر پروین

مشاهده حیاط دلگشای خانه کودکی پروین از داخل طبقه نخست خانه نیز دیدنی است که در تصویر پایین مشاهده می کنید.
 
خانه

ورودی زیر زمین خانه پروین نیز دارای چنین وضعی است که یادآور زیر زمین همه خانه های قدیمی تبریز است.
خانه پروین تا کنون با بازدید مقامات و گردشگران بسیاری همراه شده است که برای همه بازدید کننده گان، مجسمه پروین در ورودی پله های خانه،‌جالب توجه به نظر می رسد.

معماری داخلی خانه پروین اعتصامی نیز هم چون نمای بیرونی، جالب توجه بوده که البته در سال های اخیر بار ها مورد مرمت قرار گرفته است.
 
خانه تاریخی اختر چرخ ادب

تصویر زیر، نشان می دهد که در خانه پروین، موسیقی سنتی ایرانی هم رواج داشته است.
 
اعتصامی

تصویر زیر مرمت خانه پروین اعتصامی را نشان می دهد.
 
مرمت خانه در تبریز

چند توصیه

۱- خانه پروین اعتصامی و کلیه آثار ملی ایران، اثر ملی بود و حفاظت و صیانت از آن، وظیفه آحاد مردم است. اگر به خانه پروین رفتید، از دست زدن به آثار و دیوار ها خودداری کنید.

۲- از مسئولان گردشگری تبریز انتظار می رود برای افزایش میزان بازدید از این خانه فرهنگی و تاریخی، پرتال اینترنتی چند زبانه برای ان راه اندازی کنند.

۳- اطلاع رسانی برنامه های این خانه در شبکه های اجتماعی تصویری و ویدئویی داخلی خالی از لطف نیست.

۴- خانه پروین اعتصامی و خانه شهریار در تبریز و دیگر خانه های قدیمی تبریز، یکی از برترین مقصد های گردشگری در ایران هستند. معرفی بهینه آن ها به گردشگران داخلی و خارجی در قالب اطلاع رسانی مجازی توصیه می شود.

۵- خانه پروین اعتصامی بنا به گفته گردشگران، کتیبه ها و بروشور هایی برای اطلاع رسانی چند زبانه در اختیار ندارد. امیدواریم چین ظرفیت های اطلاع رسانی با توجه به این که تبریز یک شهر گردشگری بین المللی ایران است، مورد توجه مسئولان موزه قرار بگیرد

۶- تبریز ۲۰۱۸، یکی از به یاد ماندنی ترین سال ها برای دیار مشروطه و اولین های ایران خواهد بود. در ستاد تبریز ۲۰۱۸، می بایست برای افزایش سطح گردشگر و استفاده از ظرفیت خانه های قدیمی تبریز از جمله خانه پروین اعتصامی، کارهای گسترده ای در دستور کار فعالان و مقامات قرار بگیرد.

یکسال تا 2018 تبریز  از مهندس فرهاد صفری ( کارشناس ارشد مدیریت و کارشناس مالی )

یکسال تا 2018 تبریز


اکنون در اوایل سال 2017 میلادی هستیم و در یک چشم بهم زدن وارد 2018 خواهیم شد.
سال 2018 میلادی که تبریز در آن پایتخت گردشگری جهان اسلام یک میلیارد نفری است و فرصتی عالی برای تبریز و شهرهای آذربایجان و ایران است تا بنحو بهتری گردشگری و توریسم و ظرفیت خود را معرفی و تقویت کنند.
هرچند هزینه ها، بودجه ها، اقدامات، تبلیغات، آموزشها و... تا اینجا و تا این لحظه مطلوب نبوده و جز بنرها و چند حرکت تشریفاتی اقدامات عملی و زیرساختی برای تبریز 2018 نمیبینیم اما امیدواریم در ماههای پیشرو بخصوص بعد از عید با جدیت و سرعت تمام طرحها ارائه و تا پایان سال تحقق یابند.

تبریزیها

تبریز 2018 تازه نقطه شروع کار خواهد بود و باید زیرساختی و دقیق برای مدتهای مدید برنامه و اقدام داشت مثل باکو ، مثل دوبی، مثل آنتالیا ترکیه که سالها قبل آماده شدند و هرروز هم پای جهان پیش میروند. تبریز میتواند در توریسم بسیار موفق تر از شهرهای ذکر شده بالا باشد زیرا از فرهنگ، تاریخ، صنعت و هنر، طبیعت و خیلی جنبه ها تکمیل و غنی است اما نیاز به سرمایه گذاری و برنامه و مدیریت دارد.

حال تصاویر دهمین نمایشگاه بین المللی گردشگری در تهران را بهمراه سخنان اخیر شهردار تبریز میبنیم.
باعث خوشحالی است که غرفه تبریز در نمایشگاه تهران با استقبال گسترده و برنامه های فرهنگی، هنری همراه بوده البته با تاکید اینکه نباید تلاشهای سازمان توسعه گردشگری شهرداری تبریز را در این نمایشگاه و سربلند کردن تبریز ، نادیده گرفت. در تصاویر کارهای انجام گرفته این سازمان را میبینیم.


بشقاب

نمایشگاه گردشگری ایران

گردشگری

فرهنگی

تبریز 2018

شهردار تبریز:
شمارش معکوس «تبریز ۲۰۱۸» آغاز شده است
شهردار تبریز، با بیان این‌که شمارش معکوس «تبریز ۲۰۱۸» آغاز شده است، گفت: بخش‌های خدماتی از قبیل تنظیف، فضای سبز و زیباسازی، از حساس‌ترین حوزه‌های برنامه‌ریزی تا برنامه ۲۰۱۸ هستند.

صادق نجفی در دیدار با مدیران خدمات‌شهری و اجرایی مناطق،  با بیان این مطلب خاطرنشان کرد: زیبایی و آراستگی تبریز از دیرباز، یک موضوع زبان‌زد در میان گردشگران و مسافران بوده است؛ این جایگاه مهم و ارزشمند، با همت عوامل خدماتی رقم خورده و مراقبت از آن نیز باید با حساسیت هر چه تمام ادامه یابد.


شهردار تبریز

دکتر صادق نجفی در بیست‌ویکمین نشست دوره هشتم هیات نمایندگان اتاق ایران، با بیان این مطلب خاطرنشان کرد: با توجه به حضور شخصیت‌های برجسته و تاثیرگذار اقتصادی در اتاق‌های بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی، وظیفه خود می‌دانیم در مورد رویداد بسیار مهم «تبریز ۲۰۱۸» که دارای تاثیرات بالقوه اقتصادی است، گزارشی ارائه دهیم.

وی اضافه کرد: انتخاب پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی، فرآیند مشخصی است که توسط سازمان‌ کشورهای اسلامی و وزاری گردشگری با نظر سازمان ملل متحد صورت می‌گیرد؛ این سازمان، قونیه، مدینه‌النبی، تبریز و باکو را به عنوان پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی در سال‌های ۲۰۱۶، ۲۰۱۷، ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ میلادی انتخاب کرده است.

شهردار تبریز  با بیان این‌که تاریخ تبریز و تمدن کهن این شهر همواره با حوزه‌های اقتصادی، پیوند داشته است، گفت: استقرار در مسیر جاده ابریشم، برخورداری از موهبت بازار تاریخی تبریز و تاسیس اولین اتاق بازرگانی کشور در شهر تبریز، از دستاوردهایی است که همواره در خدمت اهداف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تبریز، آذربایجان و ایران بوده است.

شهردار تبریز ادامه داد: محورهای گسترده «تبریز ۲۰۱۸» مختص تبریز نیست و می‌تواند به عنوان یک عنصر مولد، سودآور و نشاط‌بخش، در خدمت اهداف اقتصادی کشور باشد؛ این امر در گروه تامین زیرساخت‌های لازم در بخش‌های مختلف ملی و نقش‌آفرینی فعالان اقتصادی در بخش‌ خصوصی است.

دکتر نجفی یادآور شد: ستاد ملی «تبریز ۲۰۱۸»  به ریاست معاون محترم رئیس‌جمهور و رئیس‌سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری تشکیل شده و وزرای مربتط با این رویکرد، مسئولیت‌های مختلفی را عهده‌دار شده‌اند؛ بعلاوه در برنامه و بودجه سال ۹۶ کشور نیز پیش‌بینی‌های برای حمایت ملی از «تبریز ۲۰۱۸» اندیشیده‌شده که توسط نمایندگان محترم تبریز در مجلس شورای اسلامی، پیگیری می‌شود.


تبریز در تهران

بروشور

صنایع دستی تبریز

میراث فرهنگی

دکتر نجفی تصریح کرد: شهرداری تبریز با حمایت‌ و همراهی شورای اسلامی شهر، برنامه‌های تبریز ۲۰۱۸ را با تعریف بسته‌های تسهیلاتی در بخش‌های مختلف هتل‌سازی، نوسازی بافت ناکارآمد شهری، خدمات پروازی و تورگردی تدارک دیده که خوشبختانه در دو سال گذشته با استقبال قابل‌توجهی از سوی فعالان اقتصادی مواجه بوده است.

وی اظهار داشت: در سه سال گذشته ۷ هزار میلیارد تومان در حوزه‌های مسکن، هتل و گردشگری کلان‌شهر تبریز سرمایه‌گذاری شده که از این میزان، ۳ هزار میلیارد تومان مربوط به ایرانیان خارج از کشور بوده است.

شهردار تبریز خاطرنشان کرد: تفاهم‌نامه راه‌اندازی اولین کارخانه زباله‌سوز کشور با حضور شرکت فرانسوی به ارزش ۲۹۰ میلیون دلار به صورت BOT منعقد شده  و در مراحل آغاز عملیات اجرایی قرار دارد.

دکتر نجفی با اشاره به راه‌اندازی کمپین حمایت از صنعت کفش تبریز گفت: کمپینی که در روزهای اخیر، از سوی شهروندان و اصناف برای حمایت از این صنعت قدیمی، فراگیر شده، از تعصب اقتصادی مردم و بسترهای اقتصاد مقاومتی در نظام داد و ستد این شهر حکایت دارد. امروز فضای اقتصادی کشور، نیازمند چنین فرهنگی است؛ حضور فعالان تجاری و اقتصادی در متن تبریز ۲۰۱۸، می‌تواند چنین مزیت‌های مردمی‌ را به سایر حوزه‌های اقتصادی کشور نیز تسری بدهد.

وی متذکر شد: انتخاب شیراز به عنوان پایتخت جوانان جهان اسلام و مشهد به عنوان پایتخت فرهنگی کشورهای اسلامی را به فال نیک می‌گیریم؛ اما معتقدیم بسترهای توسعه اقتصادی تبریز ۲۰۱۸ می‌تواند نقطه‌ای اثرگذار و حتی تعیین‌کننده در مباحث اقتصادی کشور باشد.

گفتنی است هشتمین نشست شورای روسای اتاق‌های بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی سراسر کشور با حضور وزیر صنعت، معدن و تجارت، روسای اتاق‌های استان و فعالان سرمایه‌گذاری در تهران برگزار شد.

نمایشگاه گردشگری تهران

نمایشگاه

غرفه تبریز

طرح تبریز

دهمین نمایشگاه بین المللی گردشگری و صنایع وابسته افتتاح شد
برگزاری ویژه برنامه ها با محوریت تبریز 2018

نمایشگاه بین المللی گردشگری تنها رویداد رسمی کشور در حوزه گردشگری است که در تقویم سازمان جهانی گردشگری/WTO نیز به ثبت رسیده است.

این نمایشگاه با هدف شناسایی زمینه ها و ظرفیت ها با حضور سازمان ها و نهادهای داخلی و خارجی فعال با حضور سازمان ها و نهادهای داخلی و خارجی فعال در زمینه گردشگری در محل دائم نمایشگاه های بین المللی تهران از 18 تا 21 بهمن برپاست.
 مدیرعامل سازمان توسعه گردشگری شهرداری تبریز «تبریز ۲۰۱۸» را از برنامه‌های محوری در برگزاری مهم‌ترین رویداد گردشگری کشور خواند.

رضا خلیلی با بیان این مطلب اظهار داشت: «تبریز ۲۰۱۸» به عنوان مهم‌ترین بستر گردشگری کشور، نقش کلیدی در دهمین  نمایشگاه بین المللی گردشگری و صنایع وابسته تهران حضور یافته که این امر، در ایجاد مقدمات لازم برای معرفی بیش از پیش جایگاه گردشگری تبریز موثر خواهد بود.

مدیرعامل سازمان توسعه گردشگری شهرداری تبریز اظهار داشت: دهمین   نمایشگاه بین المللی گردشگری و صنایع وابسته تهران از  ۱۸تا ۲۱ بهمن با حضور ۲۱ کشور خارجی در نمایشگاه بین‌المللی تهران برگزار می‌شود و طی آن، سازمان‌ها، شرکت‌ها و گروه‌های معتبر گردشگری،  بسته‌های گردشگری خود را ارائه می‌دهند.

تبریز

گردشگری تبریز

کبریت

بازدیدکنندگان نمایشگاه

خلیلی با اشاره به این‌که استقبال از غرفه تبریز قابل توجه بوده است، خاطرنشان کرد: درخشش‌های تبریز به خصوص در مباحث گردشگری، موجب شده بازدیدکنندگان، مدیران و متخصصان گردشگری، در غرفه شهرداری تبریز حضور یافته و در خصوص اقدامات آتی شهر تبریز و برنامه‌های گردشگری خود تبادل نظر کنند.

وی ادامه داد: با توجه به پیشینه فرهنگی و تاریخی و همچنین پیشتازی شهرمان در حوزه گردشگری، تبریز به عنوان پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی، یکی از محورهای اصلی نمایشگاه است و غرفه تبریز، با حضور فعال و تاثیرگذار، به فرصت مهم برای توسعه ارتباطات بین‌المللی شهر تبدیل شده است.

مدیرعامل سازمان توسعه گردشگری شهرداری تبریز، صنایع دستی، آثار ملموس و ناملموس تاریخی، میراث فرهنگی، آئین‌های سنتی و هنرهای بومی را از محتوای اصلی نمایشگاه خواند و متذکر شد: نمایشگاه گردشگری، هفته فرهنگی مهمی است که با اشتراک تجارب و دستاوردهای گردشگری بین‌المللی، زمینه‌های تحول این صنعت فرهنگی را در کشورمان فراهم خواهد کرد.

تبریز 2018؛ فرصت یا تهدید  از مهندس فرهاد صفری ( کارشناس ارشد مدیریت و کارشناس مالی )

تبریز 2018؛ فرصت یا تهدید

خبرگزاری فارس: تبریز 2018؛ فرصت یا تهدید

انتخاب تبریز به عنوان شهر نمونه گردشگری جهان اسلام در سال 2018 فرصت استثنایی برای کل کشور بوده است؛ از این رو نباید مورد غفلت و فراموشی دستگاه‌های ذی‌ربط و متولیان این بخش قرار گیرد.

 

به گزارش خبرگزاری فارس از تبریز، انتخاب تبریز به عنوان شهر نمونه گردشگری جهان اسلام در سال 2018 مثل اینکه به مذاق برخی‌ها خوش نیامده است؛ در اوایل شیرازی‌ها به این انتخاب اعتراض کردند.

در هر حال در این زمینه باید تمام شهروندان کشور و در راس آنها دستگاه‌های ذی‌ربط، مدیران و مسئولان کل کشور در جریان باشند و این انتخاب به نوعی برای همه ملت ایران افتخار‌انگیز باشد که یکی از شهرهای تاریخی و کهن ایران به آن دست یافته است؛ این امر فرصت خوبی برای معرفی جاذبه‌های گردشگری کشورمان و در راس آنها آذربایجان و تبریز است.

*شهرهای برتر گردشگری ایران

ستاد هماهنگی خدمات سفر به زودی سه کلانشهر، سه شهر بالای 100 هزار نفر جمعیت و سه شهر زیر 100 هزار نفر جمعیت کشور را به عنوان شهرهای برتر گردشگری در نوروز 95 انتخاب و معرفی خواهد کرد، که در این میان مرکز منطقه آزاد ارس و به عبارت دیگر شهر جلفا نیز در بخش شهرهای زیر 100 هزار نفر جمعیت به عنوان کاندیدای آذربایجان‌شرقی معرفی شده است.

اما با وجود آنکه تبریز در سال 2018 به عنوان شهر نمونه گردشگری جهان اسلام انتخاب شده، اسمی از کلانشهر تبریز در بین شهرهای برتر گردشگری ایران نیست.

*از تبریز 2018 بیاموزیم

در این میان در واقع سئوال اصلی با طرح این موضوع از سوی مسئولان و متولیان این حوزه این است که آیا با وجود این وضعیت به خصوص در استان می‌توان در آینده نزدیک به انتخاب تبریز در سال 2018 به عنوان شهر نمونه گردشگری کشورهای اسلامی امیدوار شد.

از سوی دیگر این پرسش مطرح می‌شود که تبریز شهر اولین‌ها چگونه می‌خواهد خود را به عنوان «جهان شهر و شهر نمونه گردشگری اسلامی» و در نهایت «شهر جهانی» در حوزه‌های مختلف مطرح سازد. آیا زیرساخت‌های لازم شهری، زیبایی و جذابیت در سیمای شهر و در این میان بسترهای لازم رشد و توسعه در بخش‌های اقتصادی، فرهنگی، امکانات زیربنایی و ارتباطات برای شهر اولین‌ها فراهم شده است و یا اینکه باید منتظر این زیرساخت‌ها شد.

* تبریز 2018 از چندرنگی تا یکرنگی

سئوالات بی‌شماری در این خصوص مطرح است، اینکه آیا تبریز همچنان شهر اولین‌ها در بین شهرهای کشورمان در زمینه‌های مختلف پیشتاز است؟ و دیگر اینکه مدیران و مسئولان شهری شهر اولین‌ها با وجود برخی مشکلات در حوزه شهری و اجتماعی در این شهر در آینده نزدیک چه نسخه‌ای را برای انتخاب مجدد این شهر به عنوان شهر نمونه گردشگری جهان اسلام، بهترین، سالم‌ترین و بهداشتی‌ترین شهر ایران پیچیدند؟

به عبارت دیگر آیا شهر تبریز همچنان زیباترین و توسعه‌یافته‌ترین شهر ایران است؟ و پرسش آخر اینکه چرا شهر تبریز با این همه ظرفیتی که از آن نام برده می‌شود مستحق نامزدی و قرار گرفتن در میان سه کلان شهر برتر گردشگری ایران نبوده است؟

نظر به اهمیت مسئله نامزدی و انتخاب تبریز به عنوان شهر نمونه گردشگری کشورهای اسلامی در 2018 و به ویژه نحوه دفاع و حمایت از انتخاب این شهر از سوی دستگاه‌ها، مدیران، مسئولان و متولیان این بخش در سطح محلی، منطقه و حتی بین‌المللی و توجه به نوع معیار و شاخص انتخاب این شهر بیان چند نکته ضروری است:

* تبریز در تب و تاب سال 2018

1- حمایت حداکثری از انتخاب تبریز به‌ عنوان «شهر نمونه گردشگری 2018 جهان اسلام» چرا و چگونه باید باشد؟ آنچه مشخص است اینکه ستاد هماهنگی خدمات سفر در انتخاب شهرهای برتر گردشگری ایران، درخشش در حوزه مدیریت گردشگری، تعریف و اجرای برنامه‌های متنوع فرهنگی، هنری و تفریحی، رضایتمندی گردشگران، ارتقای خدمت‌رسانی به مهمانان نوروزی، کیفیت اطلاع‌رسانی و ایجاد و توسعه تاسیسات گردشگری را از جمله مهم‌ترین مولفه‌های این انتخاب معرفی کرده و از این رو به نظر می‌رسد شهر جلفا در میان شهرهای استان آذربایجان‌شرقی از لحاظ این شاخص‌ها برتر از شهر تبریز، شهر اولین‌ها بوده است.

*شهر برتر گردشگری آذربایجان کجاست؟

2- بنابراین در این برهه انتخاب مرکز منطقه آزاد ارس و به عبارت دیگر شهر جلفا به عنوان یکی از شهرهای برتر گردشگری ایران را به فال نیک می گیریم! و در عوض حرف حساب ما از دست‌اندرکاران و مسئولان ذی‌ربط و متولی حوزه گردشگری این است که با وجود این همه جاذبه‌ها و ظرفیت‌های مختلف گردشگری در شهرهای استان به نظر می‌آید معرفی ظرفیت‌های گردشگری استان با محوریت تبریز 2018 با توجه به نزدیکی انتخاب شهر تبریز به عنوان شهر نمونه گردشگری کشورهای اسلامی بیش از گذشته ضروری است.

*پرسه در کوچه باغ‌های تاریخ 2018 تبریز

3- انتخاب تبریز به عنوان 10 شهر برتر گردشگری حلال دنیا از دیگر ظرفیت‌های گردشگری شهر اولین‌ها است که اخیراً از سوی سایت ISLAMICTRAVER.COM اعلام شده است و بر همین اساس به عقیده کارشناسان این حوزه کسب این ‌عنوان نشان می‌دهد که شهر تبریز شاخصه‌های یک شهر گردشگری برای مسلمانان را دارد و پایتخت گردشگری شهرهای اسلامی شایسته نام تبریز است.

در کنار موارد بیان شده امروز دیگر بر همگان روشن شده است که تبریز شهر اولین‌ها در گذشته و حال در بسیاری از عرصه‌ها از جمله در جلوگیری و پیشگیری از معضلات و آسیب‌های اجتماعی و شهری در خط مقدم سایر شهرهای ایران است که در این زمینه می‌توان به پدیده تکدی‌گری و گدایی و در سال‌های اخیر نیز پیشتازی این استان در مبارزه با معتادهای کارتن‌خواب اشاره کرد؛ به طوری که امروزه مردم سایر استان‌های کشورمان و به ویژه سایر کشورهای دوست منطقه شهر تبریز را به نام «شهر بدون گدا» و به عنوان اولین شهر موفق در مبارزه با تکدی‌گری و معتادان متجاهر می‌شناسند.

* انتخاب تبریز به عنوان شهر نمونه گردشگری کشورهای اسلامی شاید وقتی دیگر

4- افزون بر آنچه گفته شد، متولیان این عرصه و به ویژه دستگاه‌های ذی‌ربط در جریان باشند که با انتخاب تبریز به عنوان شهر نمونه گردشگری کشورهای اسلامی در سال 2018، این شهر به نوعی می‌خواهد در مسیر احیای هویت‌ تاریخی و متمدن خود گام بردارد، از این رو ضروری است ضمن توجه به شاخص‌های فرهنگی، تاریخی، زیباسازی و چشم‌اندازهای توسعه گردشگری شهر تبریز، در آینده نزدیک این شهر به عنوان شهر نمونه گردشگری کشورهای اسلامی انتخاب شود.

*تبریز قطب جدید گردشگری جهان اسلام است

در هر صورت وجود مناطق نمونه گردشگری، زیرساخت‌های مناسب، تعداد موزه‌ها، طبیعت، تعداد رویدادهای برگزار شده، تعداد اماکن تاریخی‌، رشد پایدار در زمینه تعداد گردشگران ورودی به شهر در یک بازه زمانی مشخص، درآمد گردشگری شهر، تعداد موزه‌ها، مراکز هنری، فرهنگی، آخرین نمایشگاه‌های گردشگری و جشنواره‌های مختلف از جمله محصولات کشاورزی، صنایع دستی و تولیدات عشایری، رویدادهای گردشگری شهر که در طول سال معرفی شده، تعداد هتل‌ها و مراکز تفریحی، در دسترس بودن زیرساخت‌های پایه، سهل بودن سیستم حمل و نقل و دسترسی روادید (فرایند صدور روادید)، قابل دسترس بودن اطلاعاتی در مورد شهر در سطح منطقه و بین‌المللی از جمله فاکتورهای مدنظر برای انتخاب شهر نمونه گردشگری اسلامی اعلام شده است.

بدون شک در این زمینه ضمن توجه به این شاخص‌ها و معیارها می‌توان به انتخاب تبریز به عنوان شهر نمونه گردشگری کشورهای اسلامی در سال 2018 امیدوارتر شد.

نکته مهم دیگر در این زمینه اینکه انتخاب تبریز به عنوان شهر نمونه گردشگری جهان اسلام در سال 2018 یک شانس و فرصت استثنایی برای کل کشور بوده است و از این رو نباید مورد غفلت و فراموشی دستگاه‌های ذی‌ربط و متولیان این بخش قرار گیرد.

------------------------------

نگارنده موسی کاظم‌زاده